احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

534

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

مشخصات : گياهى است از خانوادهء Rubiaceae ، علفى و چندساله به بلندى حدود دو متر ، داراى ساقه‌اى پوشيده از خارهاى ريز و كج با مقطع چهارگوش . برگ‌هاى آن بيضى نوك‌تيز كه منتهى به خار مىشود . به صورت گروهى از چند برگ به شكل چتر از هر نقطهء ساقه و دور آن بيرون مىآيد ، گل‌هاى آن كوچك و به رنگ زرد مايل به سبز . ميوهء آن گوشتى با غشاى كمى ضخيم . ريشهء آن به رنگ سرخ تيره و طويل و استوانه‌اى به حجم يك قلم تحرير ، رنگ داخل آن سرخ روشن و طعمى تلخ و گس دارد . اين گياه به‌طور وحشى در مناطق مديترانه‌اى اروپا ، آسيا ، آفريقاى شمالى و قفقاز انتشار دارد . در ايران در بيشتر مناطق ايران در رى ، دماوند ، در مناطق غربى در اراك ، تبريز ، خوى و يزد ، خاست ، دليمان ، بلوچستان و هريرود و ساير مناطق مىرويد . خواص درمانى : 20 گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و به مرور بنوشيد . مدرّ و قابض است ، دافع سموم گزندگان مىباشد . ريشهء روناس طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : مواد آليزارين - پورپورين - روبيادين - گلوكوز - مواد پكتيك ، رزين - مواد چرب - قند - آنتراگليكوزيد - اسانس خواص درمانى : 1 - آن را بكوبيد و همراه با طعام بخوريد . براى گازگرفتگى سگ حار مفيد است . 2 - ده تا پانزده گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صاف‌كردهء آن را به مرور بنوشيد . مدرّ و قاعده‌آور است ، براى درمان نرمى استخوان يا راشيتيسم مفيد مىباشد . 3 - دو تا چهار گرم از آن را نرم بكوبيد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد . براى درمان فلج ، بىحسى ، و سستى اعضا ، و سياتيك ، لقوه ، يرقان ، تقويت معده ، ازدياد ترشح ادرار غليظ و ازدياد ترشح شير و عادت ماهيانه مفيد مىباشد . 4 - دو تا چهار گرم از آن را نرم بكوبيد و با سكنجبين مخلوط نموده ميل كنيد . براى بازكردن گرفتگىهاى كبد و طحال نافع است . 5 - ضماد آن براى درمان فلج و ساير بيماريهاى سرد مربوط به اعصاب و كچلى و قوبا كه نوعى