احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

507

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

مىرويند . گياه دنبلان در ايران در اغلب مناطق از جمله فارس ، منطقهء تهران و كوهستانهاى شهرستان تهران ، آذربايجان ، خوى و غرب ايران در همدان و كرمانشاه سابق مىرويد . تركيب شيميايى : آب - پروتئين - چربى - قند و مواد نشاسته‌اى - كلسيم - فسفر - آهن - پتاسيم - تيامين - رايبوفلاوين - نياسين خواص درمانى : مليّن است ، نيروى جنسى را افزايش مىدهد ، مقوى معده است ، براى قطع اسهال ساده و اسهال خونى مفيد است ، خونريزىهاى داخلى را متوقف مىسازد . گياه دم‌شير قلبى نام‌هاى ديگر : فراسيون القلب - ذنب الاسد - گياه‌مادر Leonure - Agirpaume - Queue de lion - Cardiaque - Motherwort Lion's tail - Heart wort - Trilobata - Common mother wort تركيب شيميايى : اسانس - رزين - تانن - ساپونين - لئونورين - گلوكوزيد تلخ - يك مادهء تلخ محلول در الكل - مادهء استاچيدرين - چند اسيد آلى ويتامينهاى C - A در اين گياه وجود دارد . مشخصات : گياهى است از خانوادهء نعنا Labiatae و پايا ، ساقهء آن چهارگوش و بلند است و ارتفاع آن تا يك متر مىرسد . برگهاى آن متقابل و داراى بريدگىهاى عميق است كه معمولا برگ را به سه قسمت عمده تقسيم مىكند ، هر قسمت از برگ نوك‌تيز و دندانه‌دار و شكل كلى برگ پنجه‌اى است . گلهاى آن كوچك به رنگ قرمز روشن مخلوط با سفيد مىباشد كه به طور گروهى بيشتر در محل اتصال برگهاى فوقانى ساقه به محور ساقه در تابستان ظاهر مىشود . اين گياه گونه‌هاى مختلفى دارد و در نقاط مرطوب كنار جاده‌ها و اراضى غير مزروع در مناطق اروپا ، آسيا ، آفريقاى شمالى ( الجزيره ) به‌طور خودرو مىرويد ، در ايران سه گونه از آن گياه ديده مىشود . خواص درمانى : آب دم‌كردهء آن را بنوشيد . ترشح عرق را زياد و خوش‌بو مىكند ، محرك و مقوى قلب است و تپش قلب را آرام مىكند ، عمر را دراز مىنمايد ، بخارهاى ماليخوليا از قلب را بر طرف مىسازد و روح را شاد و فرح‌انگيز مىكند ، باعث خروج مواد داخل رحم پس از وضع حمل مىگردد ، اضطراب و بىخوابى را بر طرف مىنمايد ، ترشحات ماهيانه را تحريك مىكند و افزايش مىدهد و در موارد تأخير يا قطع عادت ماهيانه در زنان جوان كه دليل خاص فيزيولوژيكى ندارد مفيد است ، فشارخون را كاهش مىدهد آرامبخش و محرك رحمى در دوران سخت زايمان است . تذكر : كودكان زير دو سال و زنان باردار و مادران شيرده و كسانى كه اختلالات انعقاد خون در