احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

24

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

مشخصات : درختى است به بلندى حدود ده متر ، شبيه به درخت بطم و پراكنده ، پوست تنهء آن تيره ولى شاخه‌هاى جوان آن ابتدا سبز و سپس قهوه‌اى مىشوند و چوب آن خوش‌بو است ، برگ‌هاى آن سبز روشن براق و صاف تخم‌مرغى با نوك كمى كشيده و قاعدهء قلبى شبيه به برگ بيد و از برگ زردآلو كوچكتر و خوش‌بو ، رگ‌برگ پشت برگ خزى است و ابعاد 8 تا 6 * 6 تا 5 سانتيمتر كه با دمبرگى به طول 3 سانتىمتر به شاخه‌ها متصل هستند . گل‌هاى آن سفيد و معطر با عطر بادام تلخ است . ميوهء آن شفت تخم‌مرغى صاف به رنگ ابتدا زرد و سپس سرخ و سياه و ترش‌مزه به ابعاد 12 تا 7 * 10 تا 6 ميليمتر است ، حب آن بسيار خوش‌بو با مزهء تلخ است . تركيب شيميايى : كومارين - آميگدالين - ساليسيليك اسيد خواص درمانى : 1 - مقوى جگر و سپرز ، مسكن اوجاع باطنى مانند كبد و طحال و گرده و ظهير و قولنج و درد پهلو است ، جهت اخراج رطوبت غليظ لزج سينه و شش و خفقان و هر عضو ضيق النفس و غش مفيد است . 2 - خوردن مخلوط كوبيدهء آن با ماء العسل مدرّبول و حيض و مخرج ، و دافع اقسام كرم معده است . آلبالوى تلخ مضّر دماغ و احشاى حارّ است و مصلح آن گلاب و روغن بنفشه مىباشد . آهك نام‌هاى ديگر : كربنات كلسيم - كلسيم - شو . خواص درمانى : 1 - ده گرم آهك طبى را در يك ليتر آب مخلوط كنيد و اگر ميل داريد كمى هم آب‌ليموى تازه به آن اضافه نماييد و روزى يك فنجان بنوشيد . نرمى استخوان يا راشيتيسم را درمان مىكند . 2 - هر روز صبح به اندازهء دو عدد نخود ، آهك طبى را با يك ليوان شير مخلوط كنيد و با عسل شيرين نموده بنوشيد . ويار زن باردار را بر طرف مىسازد . 3 - تصفيه‌شدهء آن را با روغن زيتون مخلوطكرده و مثل مرهم ضماد نماييد . سالك را درمان مىكند . 4 - پودر آب نديدهء آن را با زرنيخ قرمز كوبيده مخلوط كنيد و هر روز مقدار كمى از آن را خيس كرده ، روى محل قرار دهيد . زگيل را بر طرف مىسازد . 5 - روزى يك مرتبه روى مقدارى آهك آب نديده آب بريزيد ، آن آهك‌ها ايجاد بخار مىكنند . پاى خود را لخت كرده و روى بخار آن نگه داريد . از عرق پا جلوگيرى مىكند .