احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

25

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

روش تهيهء آهك تصفيه‌شده : آهك را در آب بريزيد و بگذاريد مدتى بماند ، بعد ظرف محتوى آهك و آب را ملايم از جا برداريد و كم‌كم آب روى آن را خالى كنيد ، مجددا آب تازه اضافه كرده و بهم بزنيد و كنار بگذاريد و پس از مدتى باز آب آن را خالى كنيد ، اين عمل را پنج بار تكرار كنيد . آهك پاك‌شدهء مانده را خشك كرده و نگه داريد . آمله نام‌هاى ديگر : آملج - املج - آملا - اونلا - آنوله - حافظ الاعضاء . Myrobalan emblique - Emblic myrobalan . مشخصات : ميوهء گياهى است از خانوادهء Euphorbiaceae ، درختچه‌اى است كوچك و داراى برگهايى با برگچه‌هاى ريز و انبوه . قد آن به بزرگى درخت گردو مىرسد و پوست خاكسترىرنگ درختچه قطعه‌قطعه از ساقه جدا مىشود . گل‌هاى آن زرد خاكسترى و ميوهء كروى و گوشت‌دار دارد . طعم آن تلخ و ترش و گس و داراى پوست نازك شبيه آلوچه و اندازهء آن در حدود يك گردو و يا كوچكتر تا اندازهء يك نخود مىباشد كه نوع خوب آن بزرگتر و سنگين‌تر و زرد رنگ‌تر است . در وسط هر ميوه يك هسته قرار دارد . درختچه داراى چوب سختى نظير چوب گردو است . اين درختچه در هندوستان تا جنوب چين در مناطق گرمسير انتشار دارد . طبيعت : اين گياه طبيعتى سرد و خشك دارد . تركيب شيميايى : 3 / 6 درصد فيدمبليك اسيد - 6 درصد ليپيد - 5 درصد آمبليكول - روغن ثابت - اسانس - موسيك اسيد - فسفاتيد - تانن ، شامل گاليك‌اسيد و الاجيك‌اسيد و گلوكوز - مادهء فيلامبلين به صورت اتيل گالات - ويتامين C در ميوهء آمله وجود دارد خواص درمانى : 1 - آن را در شربت قند خوب بجوشانيد تا مثل مربّا شود . هر روز دو عدد ميوهء كامل آن را بدون هسته به همراه يك قاشق از شربت آن بخوريد . سوء هاضمه‌اى را كه از ضعف مزاج باشد بر طرف مىسازد . درد موضعى را كه از ضعف و بىقوگى باشد درمان مىنمايد ، از عرق بدن كه از ضعف بدن بوجود مىآيد جلوگيرى مىكند . زنانى كه به علتى باردار نمىشوند ، در هر ماه فقط هفت روز يعنى در دوران قاعدگى اگر از آن استفاده كنند پس از مدتى باردار خواهند شد . 2 - آن را بپزيد و هر روز مقدارى از آن را همراه با آب آنكه شيرين كرده‌ايد ، بخوريد . و يا چند عدد تازهء آن را ميل كنيد . ذهن و قلب را تقويت مىكند . مقاومت بدن را در برابر ويروس‌ها و باكترىها و ساير ميكروبها زياد مىكند ، از استفراغ جلوگيرى مىنمايد ، اشتها را زياد كرده ، مبّرد و خنك‌كننده و مدرّ و مليّن مزاج ، و درعين‌حال قابض است ،