احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

1031

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

مشخصات : مقل صمغ رزينى است كه از درختان خانوادهء Burseraceae جنس , Commiphora گرفته مىشود كه گونه‌هاى مختلفى دارد . درختانى كه از آن مقل گرفته مىشود در مناطق گرمسير هندوستان در ميسور ، دكان ، هاندش ، سند و بلوچستان مىرويد و بعضى از گونه‌هاى اين درختان در يمن و جنوب عربستان و سواحل عمان مىرويد . به‌طور كلى تمام انواع مقل از نظر طعم تلخ است . يك نوع آن را كه رنگش مايل به سرخى است مقل ازرق مىگويند و صمغى كه رنگ مايل به زرد داشته باشد مقل اليهود و آنكه از يمن مىآورند و بادمجانى رنگ و سياه مايل به بنفش است آن را مقل عربى گويند . اما بهترين نوع مقل آن است كه خالص ، بدون مواد خارجى ، براق ، لزج ، چسبنده ، نرم خوش‌بو ، زردرنگ و تلخ باشد و در آب خوب حل شود و اگر روى آتش انداخته شود بوى مطبوعى نظير بوى برگ بو از آن متصاعد شود . طبيعت آن : خيلى گرم و خشك است . تركيب شيميايى : صمغ رزين - انواع قندها - آلدوبيورونيك‌اسيد - اسانسى داراى ميرسن و دى ميرسن و پولى ميرسن . خواص درمانى : 1 - هفت مثقال از آن را شبى نيم مثقال موقع خواب مثل قرص بخوريد . نفخ معده را بر طرف مىسازد ، زخم معده را درمان مىكند ، درد پا و كمر و سياتيك و نقرس و درد پهلو را تسكين مىدهد ، براى درمان كزاز و تنگىنفس و تحليل بادهاى بواسير و رفع خون منعقد در اعضاى داخل شكم و سختى زايمان مفيد است ، در موارد مارگزيدگى و عقرب‌گزيدگى كاربرد دارد ، قابض و ضد عفونى كننده است ، خون را غنى مىكند ، بادشكن و مدرّ و قاعده‌آور است ، براى ازدياد ترشح شير و خرد كردن سنگ كليه به كار مىرود . 2 - دو مثقال از آن را با كمى كتيرا و آب و عسل مخلوط كنيد و بخوريد . سرفه‌هاى رطوبى را تسكين مىدهد و اخلاط سينه را از بين مىبرد . 3 - اگر 2 مثقال از آن را با آب و عسل مخلوط كنيد و بخوريد ، بلغم را پايين مىآورد . 4 - چهار گرم از آن را با يك ليوان شير تازه دوشيده مخلوط نموده ميل كنيد . قواى تناسلى را تقويت مىكند ، اخلاط اضافهء بدن را دفع مىنمايد ، ضعف كبد و ضعف گوارش و درد مفاصل را بر طرف مىكند . 5 - آن را در آب گرم حل كنيد و با آب گرم بخوريد . به مزاج لينت مىدهد و بلغم را خارج كنيد . 6 - آن را در زير رحم زنان بخور دهيد . رحم را ضد عفونى مىكند و عادت ماهيانه را بازمىنمايد و خون ماهيانه را رقيق مىگرداند و دل‌درد و كمردرد هنگام عادت ماهيانه را تسكين مىدهد . 7 - آن را بكوبيد و با سرنج مخلوط نموده و بر تكمه يا دانهء بواسير بگذاريد . آن را از بين مىبرد .