احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1032
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
8 - آن را بكوبيد و با باقلاى پخته خمير نموده و ضماد كنيد . خنازير و بادفتق را تحليل مىبرد . 9 - ضماد آن براى نرم كردن و تحليل ورمها بخصوص ورم حلق و تسريع جذب و تحليل خون مردگى زير پوست نافع است . 10 - آن را بسوزانيد و سوختهء آن را با شير گاو خمير كنيد و بماليد . سودا را درمان مىكند . 11 - با آن قرص بسازيد و روزى پنج عدد از آن را به ترتيب بخوريد . درد معده و درد بالاى ران را تسكين مىدهد . تذكر : اسراف در خوردن آن مضر كبد و ريه است ، اگر زن باردار آن را بخورد ، باعث سقط جنين مىگردد . مرّ نامهاى ديگر : مرّمكى - مرّ حجازى - مقل باد . Myrrhe - Myrrh - Balsamodendron . مشخصات : مرّ صمغ رزينى است معطر كه از درختچهاى از خانوادهء Burseraceae جنس , Commiphora به نام مرّان گرفته مىشود كه از اين جنس گياه گونههاى مختلفى وجود دارد . آن درختچهاى است خاردار و داراى شاخههاى كوتاه . گلهاى آن دو نوع است نر و ماده . ميوهء آن گرد به شكل گلابى و كمى گوشتى است . محل رويش اين درختچه و گونههاى مختلف آن مناطق گرمسيرى جنوب عربستان ، حبشه و قسمت جنوبى درياى سرخ مقابل بندر عدن و سواحل افريقايى درياى سرخ و سواحل سومالى در افريقا مىباشد . مرّمكى در فصل گرما به مقدار كمى خودبهخود از تنه و ساقهء درخت ترشح مىشود ولى به منظور گرفتن مقدار زيادتر از هر درختچه تنهء آن را شگكاف مىدهند تا مقدار بيشترى ترشح كند . اين صمغ ابتدا سفيد است و پس از ماندن قرمز مايل به قهوهاى مىشود . طعم آن تلخ است . روش ديگر گرفتن صمغ اين است كه قطعات تنه يا ساقههاى آن را در آب جوش مىپزند و آب آن را صاف و تبخير مىكنند و رسوبات باقيمانده را مىگيرند . رنگ اين نوع صمغ سياه است و كيفيت آن كمتر از نوع اول مىباشد . طبيعت آن : خيلى گرم و خشك است . تركيب شيميايى : يك مادهء تلخ - 5 / 2 درصد اسانس شامل ترپن - 40 - 30 درصد صمغ شامل آرابينوز ، گالاكتوز ، اسيد متيل گلى كورونيك - حدود 40 - 30 درصد رزين كه حدود 60 درصد آن را الكلها و اسيدهاى ترپنيك تشكيل مىدهند . خواص درمانى : 1 - اگر هر بار نيمگرم از آن را بخوريد . اعتدال دهنده است ، خشككنندهء رطوبتهاى بدن مىباشد ، براى رفع سستى معده ، سوءهاضمه ، دفع رطوبات و تحليل بادهاى معده ، تحليل خون