مقدمه محقق ، مرتضى عسگرى در اوايل قرن سوم هجرى ، هنگام خلافت بنى عباس كه در تاريخ اسلام بقرن طلائى معروف است ، مامون از خلفاى بنى عباس در خراسان عهده‌دار خلافت شد ، و حضرت رضا ( ع ) را از آل محمد به نيابت خلافت برگزيد ، ضمن انجام امور مسلمانان ، طبق دستور خليفه انجمنى از بزرگان علم در نيشابور تشكيل شد ، در يكى از جلسات مجالس علمى كه مامون دانشمندترين خليفه عباسى آن را بيشتر تشكيل مىداد . دستور داد علماى بزرگ آن زمان را از نقاط مختلف در آن جلسه حاضر كنند ، تا در حضور آنان در درياى علوم متعارف آن زمان شناور شوند ، و غوامض آن علوم را آشكار نمايند ، و حقايق آنها را كشف كنند . هدف مامون از اين كار اين بود كه مىخواست براى پى بردن به حقايق علمى رغبت علما را به بحث و جدل زياد كند و ضمنا بواسطه جمع كردن دانشمندان معروف آن زمان نام خود را هم در اطراف و اكناف جهان معروف كند . البته مامون اين مجالس را بخاطر مناظره در مذاهب يا بحث درباره اديان تشكيل نمىداد ، تا ناچار شود رؤساى اديان موجود را از قبيل ( عمران صابئى عالم معروف دين صابئين ) يا رأس الجالوت ( رئيس دين يهوديان ) و يا جاثليق رئيس دين مسيحيان ، و هرمز