روغن‌هاى فرارّ يا اسانس‌ها در طب گياهى مصارف با ارزشى داشته زيرا خوش‌بو و معطر بوده ، بعضى از آنها بر روى دستگاه عصبى اثر تقويت‌كننده داشته و در تنظيم آن مىكوشند مثل روغن رازيانه . برخى ديگر مثل روغن افسنتين محرّك بوده و گروه ديگرى از آنها ترشح شيرهء معده را افزايش مىدهند و در ترشح غدد بزاقى و شيرهء روده و كيسهء صفرا مؤثر مىباشد . تانن‌ها با تنظيم حركات دودى روده به تخليهء آنها كمك كرده هاضمه را يارى مىنمايند . هنگامى كه اسانسى بر روى مخاط يا پوست قرار گيرد جريان خون به‌ويژه حركات گلبول‌هاى سفيد را افزايش داده ( پرخونى ) اين خاصيت همراه با خواص باكترىكشى ( آنتىبيوتيكى ) اسانس‌ها ، اثر گندزدايى آنها را به اثبات مىرساند . محلول‌هاى الكلى تهيه شده از داروهاى حاوى روغن‌هاى فرار ( تنطورها ) را مىتوان به‌عنوان داروهاى ماليدنى در درمان روماتيسم مصرف نمود كه با افزايش جريان خون در موضع تحت درمان ، اثر خود را ظاهر مىكنند . بعضى از گياهان اسانس‌دار مثل سروكوهى - انجدان رومى ترشح ادرار را تحريك نموده كه از اين خاصيت جهت جلوگيرى از تجمع آب در بدن استفاده مىشود . رزين‌ها « 1 » توسط غدد مخصوصى ترشح مىشوند مثل اسانس‌ها و غالبا رزين‌ها خاصيت تحريك كنندگى پوست را به عهده دارند . آلكالوئيدها تركيبات ازت‌دارى هستند كه بر روى اعصاب مركزى و محيطى مؤثر مىباشند . دو گياه معروف آلكالوئيددار ( بلادون - تاج‌الملوك ) را مىتوان نام برد . بايد دانست كه بعضى از آنها سمّى هستند .

--> ( 1 ) - صمغ ، سقز ، انگم .