محمود نجم آبادى

435

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

" بنا بر روايت ثعالبى خوش ارزوريدك ( غلام ) خسرو كه از لطائف مشمومات وقوفى كامل داشت ، در جواب خسرو گفت : " بهترين عطرها شاهسپرم آميخته بانداست ( مخلوطى از مشك و عود و عنبر اشهب ) كه بر آن گلاب پاشيده باشند ، ديگر بنفشه با بخور عنبر اشهب و نيلوفر با بخور مشك ، و باقلاى معطر با بخور كافور . بوى نرگس چون رائحه جوانى است ، و بوى گل سرخ چون رائحه ياران است ، عطر شاهسپرم چون نكهت اولاد است و بوى خيرى چون رائحه دوستان صديق است " . خسرو باز پرسيد كه بوى بهشت چگونه است ؟ ريدك جواب داد : " اگر بوى شراب خسروانى و گل فارسى و شاهسپرم سمرقندى و ترنج طبرى و نرگس مسكى و بنفشه اصفهانى و زعفران قمى و بونى ( يوانى ) و نيلوفر سيراوانى و ( ند ) كه مخلوطى از سه چيز معطر است ( عود هندى و مشك تبتى و عنبر شحرى ) را فراهم آوردى از بوى بهشت بوئى توانى برد " . " از غذاهاى سرد بسيار مطبوع و لذيذ خورشى است كه از گوشت گورخر اهلى كه يونجه و جو خرد شده باشد ساخته مىشد . اين گوشت را در ماست مىخوابانند و انواع ادويه بر آن مىپاشيدند . " قيمه‌هاى مختلف با گوشت خرگوش و سينه اسب و سمور و سرتذر و مىسازند و بهترين نوع آن را از آهوى ماده سترون پيه‌دار مىساختند كه منجمد شده باشد . در تابستان ، لوزينه كه با بادام و گردو تهيه كنند و انواع شيرينى بسيار مطلوب است ، خاصه آنها كه با پيه غزال ماده آماده و در روغن گردو پخته شود . اما در زمستان بايد نان‌هائى كه بادام و هلو دارد تناول كرد . نيكوترين مربا ليموى خاردار ( خارواترنك ) و به و هليله و گردو و زنجبيل چينى است و بهترين ميوه‌ها نارگيل است كه با قند مىخورند و پسته گرگانى كه در شورابك بو داده باشند و عدسى كه با آب كامك ( آبكامه خورشى است