محمود نجم آبادى

436

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

كه در اصفهان از ماست و شير تازه و اسپند و خمير خشك و سركه مىسازند ) آميزند ، و خرماى هيرت ( حيره ) كه با گردو انباشته نمايند و هلوى ارمنى و بلوط و شاه‌بلوط شكر - آلود ، شاهدانه . . . ( ؟ ) ، كه در پيه بز كوهى سرخ شده باشد ، براى هضم سودمندترين غذاست بهترين شراب ، مى هرات ، و مى مروالرود ، و شراب بست ، شراب سيب حلوان و شراب آسورى است " . ( نقل از كتاب ايران در زمان ساسانيان تأليف شادروان پرفسور آرتور كريستنسن دانماركى ترجمه مرحوم رشيد ياسمى است ) . درباره تجمل زندگانى و دربار شاهان ساسانى مخصوصا در اواخر سلطنت شاهان اين سلسله مطالب بسيار گفته و نوشته شده است و يكى از علل شكست آنان و غلبه تازيان بر ايران همين موضوع بود . باز من باب مثال متذكر مىگرديم كه در جنگ قادسيه ( 636 ميلادى ) كه سه روز طول كشيد درفش كاويان و خزائن زياد بدست اعراب افتاد ، ايضا در سال 642 ميلادى يعنى جنگ نهاوند ذخائر زياد نصيب اعراب شد . موضوعى كه بسيار معتبر مىباشد آنكه در سال 647 ميلادى ويه اردشير پس از دو ماه محاصره توسط اعراب گرفته شد ، يزدگرد آخرين پادشاه ساسانى فرار كرد و در موقع فرار هزار آشپز و هزار رامشگر و هزار يوزبان و هزار بازبان و جماعتى زياد از خدمه داشت . ( نقل از كتاب تمدن ساسانى شادروان سعيد نفيسى ) . پس از حمله اعراب به ايران و شكست ايرانيان در جنگ‌هاى مختلف مانند قادسيه ( 14 هجرى قمرى 636 ميلادى ) و كشته شدن رستم سردار بزرگ ايرانى به دست هلال بن علقمه و تصرف مدائن ( 16 هجرى قمرى 637 ميلادى ) و غارت اين شهر بزرگ تاريخى و غنائم فراوانى كه به دست اعراب افتاد و جنگ جلولا ( 16 هجرى قمرى 637 ميلادى )