محمود نجم آبادى
385
تاريخ طب در ايران ( فارسى )
آخرى عموما در قصر خسروپرويز سوزانده مىشد كه قصر را خوشبو سازد ) ، كندر ( Encens ) ، دارچين ( Cannelle ) ، زغالاخته ، بلسان ( بلسان مكى يا ( Baume ou Mecque ) لادن ( Laudanum ) ، مركلى ( nnyrrke ) كه براى التيام زخمها بسيار به كار مىرفته است ) ، مورد ( nnysthe ) تره ( گندنا ( Poariau ) ، كاسنى ( هندباء ( Chi coree ) ، موم و سير . در خاتمه اين مقال اضافه مىنمائيم كه با مطالعه وضع تجارت ايران با هندوستان در دوران ساسانيان به خوبى معلوم مىشود ، كه امتعه ايران با كشورهاى همسايه و دور به چه نحو بوده است اختصارا بدين شكل جريان داشت : از ايران وسمه به چين و با قيمت گزاف فروش مىرفت . در چين قاليهاى بابلى خوب فروخته مىشد . ايضاء امتعه از قبيل جواهر سوريه و مرجان و مرواريد درياى سرخ و پارچههاى مصر را از ايران به چين مىبردند . پسته و زعفران و ترنجبين و كتيرا و نيل و برنج و شكر و زيره و خرما و كرچك و زيتون از ايران به چين مىرفت . بعلاوه مواد معطر و خوشبو همچنين زاج ، كافور ، صبر زرد ، نوشادر به انضمام پارچههاى زرى و قالى و فولاد و زمرد و فيروزه و لاجورد و الماس و كهربا به چين مىرفت . شادروان پرفسور آرتور كريسنسن نويسنده تاريخ ايران در زمان ساسانيان در كتاب خود نوشته است : " از موادى كه از ايران به خارج صادر مىگرديده مواد مخدره بوده " ( صفحه 150 ترجمه كتاب توسط مرحوم رشيد ياسمى ) . آنچه از تواريخ مستفاد مىگردد آنكه در دوران ساسانيان در دانشكده پزشكى و بيمارستان جنديشاپور ضمن مطالعات طبى درباره گياهان نيز مطالعاتى به عمل آمده و