3 - طب و شعب آن در دوره ساسانيان - ايرانيان پيوسته از معلومات يونان و روم استفادات كرده و كسانى بوده‌اند كه اوقات خود را صرف مطالعات مىكردند . البته بيشتر اين دسته موبدان بودند ، اما نمىتوان گفت كه غير از اين دسته ديگران سهمى از آن نداشتند . در كتاب بند هش خلاصه‌اى از علوم طبيعى و نجوم به طريقى كه از اوستاى دوران ساسانى و تفاسير آن به دست آمده اين مطلب ثبت گرديده است . ديگر آنكه در معجم - البلدان ياقوت حموى آمده كه در دوران سلسله ساسانيان در ريشهر ( ريواردشير ) از توابع ارجان ، عده‌اى از نويسندگان بوده كه به كمك خط مرموزى موسوم به گشتگ ( Gashtagh ) علوم طب و نجوم و فلسفه را ثبت كرده‌اند و آنان را گشتگ‌دفتران مىخوانده‌اند ( از ترجمه ايران در زمان ساسانيان تأليف پرفسور آرتور كريستنسن دانماركى ) . [ نظرات مختلفه طبي دوران ساسانيان ] اكنون نظرات مختلفه طبى دوران ساسانيان را مورد مطالعه قرار مىدهيم : الف ) درباره آفرينش و نظريه اخلاطى و مرگ نقل از كليله و دمنه بهرام‌شاهى باب برزويه طبيب " . . . چون از لذات دنيا با چندان وخامت عاقبت آرام نمىباشد ، هرآينه تلخى اندك كه شيرينى بسيار ثمرت دهد بعد از شيرينى اندك كز و تلخى بسيار زايد و اگر كسى را گويند صد سال دائم در عذاب روزگار بايد گذاشت چنان كه روزى ده بار اعضاى تو از هم جدا مىكنند و به قرار اصل و تركيب معهود بازمىبرند ، تا نجات ابد يا بى ، بايد آن رنج اختيار كند و اين مدت به اميد نعمت جاويد بر وى كم از ساعت گذرد پس اگر روزى چند صبر بايد كرد در رنج عبادت و بند شريعت عاقل از آن چگونه سرباز زند