( Ferdinand Justi ) ترجمه مرحوم دكتر رضازاده شفق اقتباس گرديده است . از آنجا كه هوم در طب ايران باستان و همچنين در آئين زرتشت بسيار مورد نظر بوده بدين جهت آن را در ختام اين مبحث طى فصل علىحده متذكر مىگرديم . هوم - ( هئومه - ( Haoma - گياه كوچكى است كه گلهاى زرد دارد . منبت آن در ايران و افغانستان و بلوچستان و هندوستان ( شبه قاره هندوستان ) مىباشد و همان است كه هنديان بدان سوم ( سوما - Soma ) گويند . به موجب نظر دكتر Aitchinson , R . d de Merqunem اين گياه همان Ephedra Vulgaris مىباشد كه داراى ماده افدرين است ( خلاصه و اقتباس از زيرنويس صفحه 50 مزديسنا مرحوم دكتر محمد معين ) . ايرانيان باستان با هوم شراب جاودان تهيه مىكردند و براى آن خواص زيادى قائل بودند درباره اين گياه و خواص آن در كتب مذهبى زرتشتيان مطالب بسيارى آمده است ، تا آنجا كه اين گياه نزد ايرانيان باستان بسيار ستوده شده و قسمتهائى از كتابهاى دينى زرتشتيان درباره هوم مىباشد كه آن را هوم يشت گويند . اما كلمه هوم در كتابهاى داروئى و قرابادين عموما آمده است و خواص آن را در اين كتب ذكر كرده‌اند . محمد مومن ديلمى صاحب تحفة المومنين ( معروف به تحفه حكيم مومن ) در فصل هاء و واو درباره هوم گويد : " هوم المجوس - گياهى است ساقش يك عدد و باريك و صلب و گلش زرد و تيره و شبيه به ياسمن و برگش ريزه است و ظاهرا از جنس ارغوان زرد باشد و نزد بعضى بخور مريم است در اول و سيم گرم و خشك و جالى و مفتح سدد و باحدة و بسيار مجفف و