محمود نجم آبادى

200

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

كه اهورامزدا نباتات زياد صدها و هزارها بلكه ده هزار رويانده كه آنها درمان‌بخش براى جان آدمى است و به آن درود فرستاده است كه جهت مقابله با درد و مرگ و سوختن و تب و سردرد و تب‌لرزه و . . . باشد . فقره هشتم باب بيستم ونديداد چنين است : " از زياد شدن آنها ( يعنى گياههاى داروئى ) ما بر دو پيروز مىشويم ، و زياد شدن ديو را جلو مىگيريم ، قوت آنها ( يعنى گياههاى داروئى ) براى امثال ما اى اهورامزدا زورآور است " . اين مطلب اهميت و مقام گياههاى داروئى را به خوبى روشن مىسازد . در فقره ششم از باب بيستم ونديداد چنين آمده است : " تمام گياهاى داروئى را ستايش مىكنيم . . . " پس بدين نحو مقام و ارج گياه‌ها و نباتات داروئى و مفيد در ايران باستان معلوم گرديد . حال ببينيم كه ترتيب و روش استفاده از آنها در طب ايران باستان به چه نحو بوده است . عموما در گياه‌درمانى از عصاره و فشرده و گاهى جوشانده و مطبوخ استفاده مىنمودند ، چنان كه در فصل هوم خواهيم ديد كه به چه نحو از فشرده اين گياه استفاده مىشده و فشرده آن چه مقامى داشته و به چه ميزان از آن به نيكى ياد شده است . عده زيادى از گياهان خام و يا چنان كه گفته شد عصاره و فشرده و يا ميوه آنها و يا شراب حاصل از آنها به عنوان درمان استعمال مىگرديده است و اصولا بايد دانست كه ايرانيان باستان درباره استعمال شراب نظراتى داشتند كه به اندازه و ميزان مخصوصى از اين ماده را تجويز مىنمودند .