محمود نجم آبادى

191

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

قرار مىدادند و پس از مضى مدتى آلودگى و كثافت آن جسم بر طرف مىگرديد . ب ) عوامل شيميائى : كه در طب ايران باستان به عنوان يوژداثرگرى استعمال مىكردند متعدد مىباشند و مهمترين آنها عبارت بودند از : سداب ( Ruta Gtraveolens ) ، اسفند ( Rue Sauvage ) يا سداب كوهى ، اورواسنا ، و هوگئون ، و هوكرته ، هداپنته ، اشترك ، مورد ، ميخك ، آويشن و شراب . درباره محلهاى آلوده مخلوط يا جوشانده‌اى از سير و سركه و شراب مىريختند و بدين‌ترتيب ضد عفونى مىكردند . اورواسنا ( Urvasna ) از جمله گياهان خوشبوئى بوده كه در ضد عفونى كردن فضاى مساكن و منازل و هوا استفاده مىكردند ، اين گياه همان صندل ( Santal rouge , blanc ) معروف است . وهوگونه ( هوگون ، وهوگئن ) به ظن قوى كندر است كه از ضدعفونىكنندگان قديمى است ، ( يا كافور ؟ ) . وهوكرتو همان عود يا داربو ( Bois d'Aloes ) مىباشد . هداپنته ، چوب انار مىباشد كه استعمال مىگرديده است . كافور نيز ضمن مواد خوش‌بو جهت بخور و دود دادن استعمال مىگرديده است . اشترك ( Gomme ammniacale ) كه براى دود دادن و گندزدائى استعمال مىگرديده و چون اين ماده را بر روى آتش بريزند بخارهاى آمونياكى از آن متصاعد گرديده و براى اعمال بالا بسيار مفيد بوده است . مورد ( Myrthe ) و ميخك ( Girofle ) به واسطه داشتن اسانسهاى معطر