سيد احمد على خسروى
47
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
بيرون غدّهها و برآمدهگيها ظاهر مىشود علاج اين مرض اگر در اشخاص بزرگ شد ابتدا فصد كرده و زلو بيندازند به دو طرف زير گلو و غرغره كنند بگلاب و سركه و بپاشند بورم و زخم حلق كافور سائيده با ماموزه و حجر اليهود و گل ارمنى و از روادع مذكوره ضمادا و طلاء و نطولا استعمال كنند و نيز غرغره كنند بمطبوخ بسفايج و هليله زرد و برگ مورد و جفت و و نشاسته از هريك دو مثقال و تليين طبيعت كنند بمنضج و مسهل فلوس مذكور و اگر در اطفال شد ( مشرّحين و محقّقين و اطباء امروزى معتقدند كه ديفترى و گريب پردهاى كازلى هستند مانند قارچهائى كه پاى درخت مىرويد و در حلق و حنجره ظاهر مىگردند پس اگر پردها در حلق شد حناق يا دفتريش گويند و اگر در حنجره ظاهر شد گريپ نامند و چسبيدهاند پردهايى مخاطى حنجره و حلق كه پرده حلق متصّل بخارج باشد طرف خارجى حلق و نوشتهاند سبب آن تا حال معلوم نشده و بيشتر در پسرهاى دو ساله الى هفت ساله ظاهر مىگردد و بايد علاج ديفترى را فورى نمود كه مادّه بحنجره نرسد و علاجش انداختن زلو زير گلو است و بوسيله اپيكا قى آورند و از محلول نيترات دارژان ( 40 / 1 نيترات در آب مقطر ) و اماله كنند تا معده كار كند و مقدار خوراك اپيكا از 2 نخود تا 5 نخود است متدرجا بطفل بخورانند تا قى آورد و نيز كلمل 1 گندم و نيزى 5 / 1 نخود و قند 5 نخود مخلوط كرده دو دفعه در نيم ساعت بخورانند و جوهر مازو داخل آب آهك كرده و با سيخ و پنبه به حلق مريض بمالند ) و از ادويه كه مفيد است غرغره سركه و سماق و مازو است و قويتر چيزى كه در خناق مفيد است ( البته در اطفال ) زلو انداختن زير حلق آنها است و متجددين اروپا چون سبب اين مرض را نفهميدهاند لذا در علاج آن بدستور قديمه عمل نمودهاند از خون كم كردن و قوابض بارده و همين دستور عين ثواب است كه به تجربه نيز رسيده است . و اگر در اطفال شد اكتفا بانداختن زلو ولى متدرجا به دو طرف زير گلوى آنها است