سيد احمد على خسروى
48
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
و پنبه به سيخ پيچيده و بدوا آلوده كرده و به حلق بچه داخل كرده و به زخم بمالند و از رادع مذكور از خارج استعمال كنند و بعضى اوقات زخم حلق محتاج بدواهاى تند مىشود مثل اسيدفنيك به زخم بمالند با سيخ و پنبه و بپاشند به حلق كات سائيده نيم مثقال طباشير گلى 10 مثقال كه باهم بسايند و صبح و عصر به زخم حلق بپاشند تا زخم بكلّى بر طرف شود گفتار در ذبحه است . مخفى نماند اطبّاء در خناق و ذبحه اختلاف كردهاند بعضى بر آنند كه ذبحه همان خناق است بجهة اينكه اختناق كه خفه كردن باشد لفظى است ممكن است در جلو حلق و لوزتين واقع شود و ممكن است در دهن مرى كه متصل به حلق است واقع شود و بر اين قول است شيخ الرئيس ابو على سينا و فيلسوف ابو الفرج امّا كسانى كه فرق گذاشتهاند گفتهاند ذبحه ورميست در دهن مرى متصل به حلق و علامت اين مرض آنست كه عليل قدرت بلعيدن را ندارد و علاجش زلو انداختن به دو طرف حلق و رگ زدن است در اشخاص بزرگ از رگ قيفال و از غراغر مذكوره تا مادّه از طرف اعلى باسفل جلب شده طبيعت كه مصالح بدن را متكفّل است از عمل خود بازندارد . بنا بر تعريفى كه اين حقير از براى خناق نمودم اگر همان تعريف در ذبحه صدق كند كه همان خناق است و اگر صدق نكند صرف ورم دموى باشد پس داخل در اورام حارّه است و از چيزهائى كه در اين زخم خناق بتجربه رسيده است اين است كه در گرفتن و كم كردن خون بخصوص در زلو انداختن كوتاهى ننمايند و بگيرند فضله سگ را و بخشگانند بعدا كوبيده به زخم خناق بپاشند زخم را مىاندازد و تجاوز و ترقى او را به كلى بر طرف مىنمايد و از خوردن آبها و غذاهاى بسيار سرد بايد بكلّى مريض پرهيز كند . در گرفتگى صداست . گرفتگى صدا را بحوحة صوت گويند ممكن است در اثر تصرّف هوا باشد بسر و دماغ و نزلات از سر به سينه نزول كند و كمكم باعث خشونت قصبة الرّيه گردد