گفتار ابو على سينا در ورم كبد بدان كه شيخ الاطباء ابو على سينا در ورم كبد فرموده‌اند ايّاك ان تدرّ و العلّة فى المقعّر او تسهل و العلّة فى الحدبة و ايّاك ان تترك الطّبيعة بل عليك ان تحلّ المستمسك باعتدال و تخثر المستطلق باعتدال يعنى دور كن نفس خودت را از اينكه مدر استعمال كنى و حال آنكه علة و مرض در گودى كبد است و يا مسهل استعمال كنى و حال آنكه علة و مرض در برآمدگى كبد است و دور كن نفس خودت را از اينكه وانگذارى و ترك كنى طبيعت را به حال خودش بلكه بر تو است اينكه بگشائى مزاج و معدة كسى را كه قبض است در علة كبد به حال عادى و اعتدال و غليظ كنى و قبض كنى و برگردانى مزاج و معدة كسى را كه رهاشونده است يعنى اسهال دارد به حال عادى و اعتدال در اين علة كبد انتهى كلام الشيخ پس دواى صلاحيّة دارنده از براى اورام كبد در ابتداء امر در حرارة بسيار آشاميدن آب كاسنى و آب انگوله است با سكنجبين و نيز بياشامند ماء الشعير و آب برگ بارهنگ و آب كاكنج و آب كشنيز و آب كدو و آب خياريش و آب گشوث و واجب مىشود اينكه مخلوط كند با اينها شيئى را از افستين و در نبودن حرارت از دواهائى بخورانند به مريض كه اقوى و اصلح است مثل آب رازيانه و آب بارهنگ و مطبوخ اذخر و كرفس و لبلاب با سكنجبين و شيخ الاطباء در اين مورد مىفرمايند در نزد انحطاط ورم قومى هليله زرد را استعمال مىكنند و من اكراه دارم اين را بجهة چيزى كه در اوست از قوّه قبض مزمن پس مىترسم اينكه خارج شود رقيق و متحجّر شود غليظ و نيز فرموده‌اند عمدة علاج در اين ورم كبد ردع مادّة و در