مادّى و رطوبى نشد بلكه از يبوست و خشكى بدن و اعضاء چشم شد مثل معتادين بترياك علاجش ترطيب بدن و اعضاء است به خوردن شير و بچكانند در چشم شير دختر و لعاب اسفرزه و بمالند به بدن شير گاو و در حمامهاى نيمگرم توقف نمايند و از ورزشهاى شديد كه عرق آورد پرهيز كنند تا يبوست و خشكى از اعضاء و چشم بر طرف شده و به حال صحت برگردد . در زيادة و نقصان رطوبت بيضيه . امراض رطوبت بيضيه اين رطوبت گاهى بيشتر از حال طبيعى مىشود و چون ترى باعث تحريك و سيلانست لذا نزديك را چون نور بصر كمتر لازمست مانند شيئى در بخار مىبيند و دور را به حال طبيعى خواهد ديد و چون اين مرض علاج مىشود بعلاج كثرت رطوبت از مسهل و منضج و تعريق و غيره و هرچه دفع رطوبات مىكند پس ازاين‌جهت گفته‌اند كه سببش زياد نيست از رطوبت و ممكن است كه رطوبت نباشد و بخارات باشد و يا رطوبت باشد ولى رطوبت بيضيه نباشد بنا بر هرحال معالجه بايد كرد اين مرض را بمسهل سنا و يا بحبّ كبريتى بدستور مذكور و پس از پاك شدن معده از موادّ رطوبى و بلغمى بخورانند به مريض سه روز از اطريفل كشنيزى مذكور بدستور ذكرشده و گاهى كمتر مىشود از حال طبيعى كه نقصان بيضيه‌اش گويند و اين نقصان حاصل نمىشود مگر از يبوست بدن و علامتش اگر بسيار شد يبوست نديدن با چشم مريض است و اگر كم شد ضعف بصر است و گفته‌اند علامت يبوست بيضيّه گودى است جلو عين وقتى مريض سرش پائين اندازد و به پائين نگاه كند و علاجش ترطيب بدنست باغذيه مرطّبه مثل خوردن شير و شيربرنج و آب هندوانه