سيد احمد على خسروى
228
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در كواتر اكزافتالمى به اين مرض بازدو مىگويند گفتهاند مرضى است مزمن بسه علامت شناخته مىشود اول طپش قلب دوّم برآمدگى هر دو چشم سوم بزرگى جسم ( 2 ) در شق راست و سبب آن مىتوان غم و اندوه و اختناق رحم و قلّة دم و خنازير و صلابت خميرى شريان قرار داد و علامت آن طپش قلب و تندخلق شدن و چشمها برآمده شده و طپش قلبى كه از اين مرض است بسيار مولم و بجزئى زحمتى شدّت مىنمايد و نبض سريع شده و اين مرض از امراض قلبية بيشتر شناخته مىشود به جحوط عينين يعنى برآمدگى هر دو چشم و در زنان بيشتر ظاهر مىگردد لاغر و رنگ آنها پريده زرد مىشود و تغييرى در حيض آنها ظاهر و در علاج آن نوشتهاند بهترين علاج كه فايده نيك از آن ديدهاند خوردن ديژيتال و سمّ الفار و برمورد پطاس و كنهكنهاند حاصل اقوال متجدّدين اطبّاء در اين مرض اين است كه هرگاه خفقانى ديده شد كه منضمّ با جحوظ عينين و طپش قلب و بزرگى جسم سپرى شده و بزرگى و برآمدگى رگهاى گردن شد او را كواتر اكزافتالمى مىگويند و راى اين حقير اين نيست بلكه طبيب موظف است در علاج مرض در صورت عدم تشخيص روى آثار و علامات و اعراض مرض معالجه نمايد پس اگر خفقان در قلب ظاهر گرديد و در اثر شدّت درد ساير اعضاء نبود مىتواند طبيب حكم كند باينكه مرض در قلب است چنانچه گذشت زيرا هر جحوظ عينين و عظم و اتّساع عروق عنق دليل بر امراض قلب نخواهد بود چنان كه مشاهده شده