سيد احمد على خسروى
229
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در خنّاق سينه بدان كه متجدّدين از اطبّا يعنى اطبّاء و دكتران فرنگ خناقى از براى سينه قائل و گفتهاند در تعريف آن وجع عصبانى قلبى است كه مخصوصا بوجع حوالى قلب و قلق بسيار شديدى كه بنوبه مىآيد شناخته مىشود و اين خناق سينه به خودى خود در قلب ظاهر مىشود ذاتى و عرضى است اما ذاتى به اين معنى كه عارض بر مرض ديگرى نباشد دفعة عارض قلب گردد گفتهاند اكثار در كشيدن تنباكو بيشتر سبب ظهور آن مىشود و رنگپريده و عرق باردى در تمام بدن ظاهر مىگردد علامات آن وجع بسيار شديد در سينه و در ناحيه موضع قلب و كنار چپ استخوان سينه دفعة ظاهر مىگردد با تنگى آن سينه و چنان خيال مىكنند كه تمام اعمال طبيعه و بدنية آنها متوقّف گرديده در شرف افتادن و غشى كردناند و بعضى اوقات جشاء عارض شده رفع مىگردد و گاهى در اثر ادرار بسيار ساكت مىگردد و نوبههاى آن دو ماه يا سه ماه مىكشد و كمكم نزديك مىشوند و بجزئى سببى ظاهر خواهد شد و ما مىگوئيم اين مرض كه در واقع خفقان باشد و اسمش را تغيير دادهاند و بخناق سينه نام گذاشتهاند از اقسام خفقان است و در علاج آن گفتهاند در حين نوبه كلرال و افيون بخورانند به مريض و تزريق محلول مرفين كنند در زير جلد و استنشاق اتر نمايند و امانياك قوىّ به بينى بگيرند تا بخاراة دماغى بر طرف گردد و مقيّئ استعمال كنند و امر بقى نمايند و نيز گفتهاند اگر نبض ضعيف و بدن سرد گردد خردل بمالند بدست و پاى