مواد غذايى به دست مىآيد ، درنتيجه حرارتى در بدن توليد خواهد شد . اگر شخص استراحت كامل جسمى و فكرى داشته باشد ، حرارت به كمترين مقدار خود مىرسد و معرّف فعاليت طبيعى بافت‌ها و اندازهء متابوليسم پايه در آن شخص خواهد بود . اگر همان شخص به حركات بدنى بپردازد ، بر اثر انقباضات عضلانى ، سوخت‌وساز بدن او افزايش مىيابد حرارت زيادترى توليد مىكند . اين حرارت زايد باعث به اشتباه افتادن پزشك در تشخيص ميزان متابوليسم طبيعى او خواهد شد ، زيرا معيار تشخيص ، اندازه‌گيرى سوخت‌وساز بدن است ، بنابراين اگر شخصى را فرض كنيم كه هيپوتيروئيدى داشته و شدت سوخت‌وساز بدنش كمتر از عادى باشد ( كه قدما آن را سردمزاج مىگفتند ) و اگر چنين شخصى چند ساعت قبل از آزمايش ، در خفا و بدون اطلاع پزشك به حركات بدنى شديد بپردازد ، بر اثر انقباضات عضلانى ، سوخت‌وساز بدنش شدت پيدا مىكند . بنابراين متابوليسم پايه او در حين آزمايش ، بيش از مقدار طبيعى را نشان خواهد داد به اين طريق ، پزشك به اشتباه خواهد افتاد و شخص مورد آزمايش كه هيپوتيروئيدى دارد حرارت حيوانى را حفظ مىكند ( و به اصطلاح قدما گرم‌مزاج است ) . اين است كه براى اندازه‌گيرى متابوليسم پايه ، استراحت كامل بدنى به عنوان دومين شرط از شرايط چهارگانه قيد شده است . اينك بايد بگوييم كه همين شرط را پزشكان قديم ايران نيز براى تعيين مزاج‌هاى گرم و سرد در نظر مىگرفته‌اند ؛ توضيح آنكه انقباضات عضلانى ، كه توأم با ايجاد حرارت در بدن است ، با ازدياد درجه حرارت بدن نيز همراه است و گاهى پيش مىآيد كه ورزش و كارهاى عضلانى ، درجه حرارت بدن را تا 38 درجه بالا مىبرد . « 1 » پزشكان قديم ايران كه از راه حس لامسه به گرمى و سردى مزاج پى مىبردند ، قيد كرده‌اند كه اگر شخص معتدل‌المزاجى دست به بدن شخصى بگذارد و گرمى احساس كند ، حكم مىكند كه مزاج آن شخص گرم است ، به‌شرطى كه اين گرمى بر اثر عواملى كه در بدن حرارت ايجاد مىكند ، پيدا نشده باشد . يكى از اين عوامل را حركات بدنى و ورزش دانسته‌اند .

--> ( 1 ) . كاتوزيان ، فيزيولوژى ، جلد 2 ، ص 215 .