سيد جلال مصطفوى كاشانى
435
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
خلاصه الحكمه ، مخزن الادويه ، قرابادين كبير و مجمع الجوامع ، كه همه از كتب طبى هستند ) اسناد طبابت خود را با واسطه چندين نسل به سليمان بن داود مىرسانند . سليمان در نظر مسلمانان از پيغمبران معتبر بوده و نبوت ، حكمت و سلطنت را يكجا جمع كرده بر جن و انس ، و ديو و پرى ، وحوش و طيور ، حتى باد حكمروايى داشته است و وزيرش آصف بن برخيا از اعجوبههاى روزگار بوده است . بنابراين علاوه بر آنچه از طريق وحى و الهام بر او تلقين مىشده ، از تمام مخلوقاتى كه زير فرمان داشته چيزهاى زياد آموخته بوده است . منظور از ذكر اين مطالب ، توجه به چند نكته مهم است كه از مجموع آنها برمىآيد ؛ يكى اهميت فوقالعاده و شرافت طب در نظر ملل مختلف ، در طى اعصار و قرون ، جنبه خدايى داشتن آن ، متصف بودن دارندگان اين علم و هنر به صفت پيغمبرى و وراثت از پيغمبران ، مأمور بودن از جانب خداوند براى نجات دادن افراد بشر از بيمارىها ، آزارهاى اهريمنى و . . . است ؛ ديگر اعتبار و احترامى كه اطبا به استادان خود ، مخصوصا به متقدمان آنها قايل بودهاند تا آنجا كه آنان را مردمى فوق افراد عادى بشر پنداشته و معتقد به جاودانى بودن آنها شدهاند و خود را موظف دانستهاند كه دينى را كه از بابت تعليمات آنان برعهده دارند به بهترين وجهى ادا كنند ، از طرف ديگر در مقابل شأن و افتخارى كه جامعه براى آنان قايل بوده است ، مسئوليت بسيار بزرگ و سنگينى هم متوجهشان مىشده است و مىبايست هم مىشد ، زيرا كمترين خلاف انتظارى سبب ناراحتى زياد و برانگيخته شدن طوفانى از نارضايتى و اعتراض و موجب بازخواستهاى شديد مىشده است . در قوانين حمورابى ، چند ماده در باب مسئوليت پزشكان و جراحان هست كه قابل توجه است چنانكه مجازات طبيب يا جراحى كه مريضى در زير دستش مىمرده ، كشته شدن بوده است و مجازات طبيبى كه بدون دليل موجه ، نقص عضوى در كسى ايجاد مىكرده نقص عضو و بريده شدن دست بوده است و مجازاتهاى ديگر از اين قبيل . استاد دكتر مهدى آذر ، كه مطالب پيشگفته از مقاله محققانه ايشان با عنوان « حيثيت و مسئوليت پزشك و آيين پزشكى » ، مندرج در مجله علمى « نظام پزشكى ايران » ، سال اول ، شماره 5 ، آبان ماه 1349 نقل شده است پس از اينكه قانون حمورابى و مجازاتهاى شديد آن را ذكر مىكند چنين مىنويسد :