دست نمىكشيم و همواره خود را كوچك‌تر از آن مىدانيم كه نظرهاى خاص علمى داشته باشيم و موفق به اكتشافاتى شويم . گويا خود را حقير و كوچك دانستن و همه چيز را از ديگران به عاريت گرفتن در تاروپود وجود ما ريشه دوانيده و حكم طبيعت ثانوى را براى ما پيدا كرده است . از اين لحاظ آن نيروى خداداد كنجكاوى ، موشكافى ، ابداع و ابتكار علمى را كه از به دو خلقت بشر تاكنون بالقوه در افراد آدمى وجود داشته و دارد ، به‌تدريج از دست داده و اين گفته گوستاولوبون دربارهء ما كاملا مصداق پيدا كرده است : ممكن است ملتى ، علوم و افكار ديگران را به‌طور اتم و اكمل حاوى باشد ولى به واسطهء فقدان قوّهء ابداع و اختراع هيچ‌وقت نتواند از حضيض تقليد و شاگردى خود را رهايى بخشيده به اوج تحقيق و استادى نايل سازد . 2 - يك آزمايش عملى در زمينهء تأثير آب انگور به‌هرحال ، كارى را كه دانشكده‌هاى ما براى اثبات خواص نيروبخش انگور انجام نداده‌اند ، مؤسسه تحقيقات پزشكى پاريس انجام داده و شرح آن در كتاب دايرة المعارف تغذيه مندرج است . لاسابلير ، استاد متخصص علم تغذيه ، در دوران جنگ بين‌المللى دوم ، كه جيره غذايى مردم كافى نبود ، يك سلسله مطالعات دربارهء كمبودهاى مواد غذايى به‌عمل آورد ؛ از جمله عده‌اى از دختران جوان را كه جيره غذايى آن‌ها محدود بود ، مورد مطالعه قرار داد و آنان را به‌طور دسته‌جمعى براى گذراندن تعطيلات به منطقهء پردرختى - كه جيره غذايى و آذوقه ، به مقدار كافى در آنجا وجود داشت - برده ، اثرات تغذيه كافى ، متعادل و كامل را در آنان مشاهده كرد . اين دختران جوان كه تعداد آن‌ها 18 نفر بود در ادارات ، دفاتر و مغازه‌هاى پاريس كار مىكردند و به‌علت كمبود جيرهء غذايى ، بدنشان ضعيف شده بود ، همين‌كه به منطقه مورد آزمايش رسيدند ، وزن بدن آن‌ها را معلوم كردند ؛ كمبود وزن آن‌ها نسبت به سنشان بين 3 تا 7 كيلوگرم بود ، 4 / 3 آنان زود از كار خسته مىشدند و در برابر هيجانات عصبى حساس شده بودند ، 3 / 2 آن‌ها مبتلا به كم‌خونى بوده ، گلبول‌هاى قرمز و هموگلوبينشان از 15 تا 40 درصد كم شده بود .