سيد جلال مصطفوى كاشانى
339
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
6 - دستور طب سنتى براى حفظ تندرستى در طب قديم از زمان باستان چنين دستور مىدادهاند كه براى حفظ تندرستى و تأمين سلامت فرد ، دو كار بايد كرد : 1 . پيشگيرى ؛ يعنى اقدام به امورى كه هدفش سالم ماندن و بيمار نشدن شخص است . 2 . درمان اختلالات بدنى ، هنگامى كه اين اختلالات خفيف و جزئى است و مىتوان با درمان آنها از خطرناك شدنشان جلوگيرى كرد . الف ) اين دستورها ابتدا از طرف پزشكان دانشمند و حاذق صادر مىشد و رفتهرفته جزء عادات و آداب اجتماعى درمىآمد و تقريبا همهء مردم به آن عمل مىكردند و از اين راه ، سلامت تن و روان خود را حفظ مىكردند . در اديان الهى نيز ، كه نخستين هدف تأمين سلامت جسم و روح افراد جامعه بود ، دستورهاى مذهبى با اين دستورها مطابقت كامل داشت . چنانكه در اين مقاله به تفصيل شرح داده شده است و مورد تأييد كامل پزشكان و متخصصان بهداشت در دنياى امروز نيز هست ، در رأس همهء اين دستورها پرهيز از پرخورى قرار گرفته است كه اگر اين دستور بزرگ رعايت شود ، يك جامعه سالم خواهيم داشت . براى اثبات اين مطلب ، يك مدرك مثبت و زنده در دست داريم و آن تاريخ صدر اسلام است كه مسلمانان آن زمان به شعائر مذهبى فوقالعاده پايبند بودند و بر اثر اجراى اين دستور بزرگ و پرهيز از انباشتن معده و زياد نخوردن غذا ، يك جامعهء سالم وجود داشت . سعدى ، شاعر شيرينسخن ايران ، در باب سوم گلستان ، حكايتى ذكر مىكند كه مؤيد اين مطلب است و ما عينا آن را در اينجا نقل مىكنيم : يكى از ملوك عجم طبيبى حاذق به خدمت محمد مصطفى ، صلى اللّه عليه و آله و سلّم ، فرستاد . سالى در ديار عرب بود ، كسى تجربتى پيش او نبرد و معالجتى از وى درنخواست . پيش پيغامبر ، عليه السلام ، رفت و شكايت كرد كه مرا براى معالجت اصحاب فرستادهاند و كسى در اين مدت التفاتى نكرد تا خدمتى كه بر بنده معين است بهجاى آورم . خواجه ، عليه السلام ، فرمود : اين طايفه را طريقتى است كه تا اشتها غالب نباشد نخورند و هنوز اشتها باقى باشد كه دست از طعام بدارند . حكيم گفت : اين موجب تندرستى است . زمين خدمت ببوسيد و برفت .