سيد جلال مصطفوى كاشانى
330
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
يكى از وظايف كبد ، قندسازى است . هر ماده قندى و بهطور كلى هر مادهء نشاستهاى ، پس از تناول و هضم در معده ، به صورت گلوكز كه يك نوع قند طبيعى است درآمده و به همين صورت جذب كبد مىشود . در كبد ، ابتدا به صورت گليكوژن ، كه يك نوع مادهء نشاستهاى است ، درمىآيد و در سلولهاى كبد ذخيره مىشود و آنگاه اين گليكوژن ، كمكم و بر حسب احتياج بدن ، مجددا تبديل به گلوكز شده و داخل خون مىشود و به همهء اعضاى بدن رفته و در سلولها مىسوزد . پس از يك سلسله فعل و انفعالات مفصل شيميايى و تبديل تدريجى تعداد زيادى اجسام واسطه ، سرانجام به گاز كربنيك و بخار آب تبديل مىشود كه از بدن خارج مىگردند . از اين فعل و انفعالات متوالى و بهعبارتديگر ، از سوختن قند در بدن ، حرارت غريزى به وجود مىآيد . مقدار مواد قندى ، كه انسان در شبانهروز مىخورد ، برحسب غذاهاى مختلف متغير است ، ولى ميزان گلوكز در خون ثابت و در حدود 1 در هزار ، يعنى ، در هر كيلوگرم خون ، يك گرم گلوكز موجود است . علت اين امر ، اين است كه اگر كسى در خوردن مواد قندى افراط كند ، كبد آن را به صورت گليكوژن ذخيره كرده و اجازه نمىدهد بيش از مقدار لازم داخل خون شود . بهطورىكه همان نسبت 1 در هزار گلوكز در خون ثابت خواهد ماند . اگر كسى كمتر از ميزان احتياج ، مواد قندى تناول كند ، كبد مقدارى از گليكوژن ذخيره خود را به گلوكز تبديل كرده و داخل خون مىكند ، و باز نسبت گلوكز در خون 1 در هزار باقى مىماند . بايد دانست كه اگر افراط در خوردن مواد قندى به مدت طولانى ، ادامه يابد ، كمكم زمانى مىرسد كه كبد از تبديل گلوكز به گليكوژن عاجز شده و مقدار زيادى گلوكز را عينا داخل خون مىكند و معيار قند خون بيش از 1 در هزار مىشود . از اينجا است كه اختلالاتى در اعضاى بدن بروز مىكند . اين اختلالات ابتدا موقتى است و با اصلاح رژيم غذايى بر طرف مىشود ، ولى با ادامهء افراط بهمدت طولانىتر ، اختلالات و عوارض پايدار و شديدتر توليد شده و ناراحتىهايى در شخص ايجاد مىكند كه ناچار است براى درمان به پزشك مراجعه كند . مهمترين علايم اين اختلالات عبارتاند از : خشكى لب ، دهان ، گلو و پوست بدن ، تيرگى رنگ رخسار ، بىاشتهايى ، سردرد ، سرگيجه ، خارشهاى جلدى ، ايجاد بثورات و جوش در پوست صورت و بدن ، پيدايش دملهاى متعدد