سيد جلال مصطفوى كاشانى
323
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
معمول كنند ؛ برگ و تخم شنبليله - همان گونه كه اشاره شد - علاوه بر اينكه داراى مواد مقوى است و مصرف غذايى دارد ، داراى تعدادى مواد عوامل مؤثر از قبيل فيتين ، مانوگالاكتين ، ترى گونلين ، كولين ، يك اسانس تانن ، گليكوزيد و مقدار كمى كومارين است كه به علت وجود اينها و همچنين موادى كه هنوز ناشناخته است ، داراى خواص متعدد دارويى بوده و براى درمان بيمارىهاى گوناگون ، مىتوان از وجود آنها استفاده كرد . بىاغراق ، شايد در عالم نباتات كمتر گياهى را بتوان يافت كه مانند شنبليله هم غذاى مقوى و پرمايه و هم بهمنزلهء دارويى گرانبها و مؤثر باشد . ناگفته نماند كه دانهء شنبليله بيشتر از برگ آن خواص طبى دارد ، به اين جهت ، ما ابتدا خواص درمانى دانه يا تخم شنبليله و سپس خواص برگ آن را شرح مىدهيم . 4 - خواص درمانى دانه يا تخم شنبليله دانه يا تخم شنبليله ، لعابى است ، يعنى اگر آن را در دهان نگاه دارند ، بهزودى مخاط دهان از يك ورقه لعاب پوشيده مىشود و اگر تخم آن را در آب بريزند بهزودى متورم شده و لعاب آن داخل آب مىشود . لعاب را به زبان فرانسوى موسيلاژ مىگويند و در بسيارى از دانههاى گياهى مانند بهدانه ، عناب ، سپستان ، اسفرزه ، بارهنگ ، قدومه و . . . وجود دارد . همچنين در ريشه بسيارى از گياهان ، مانند خطمى و . . . موجود است . ظاهرا به نظر نمىرسد كه لعاب داراى خواص طبى باشد ، زيرا مواد مؤثر ندارد ولى همين لعاب باوجود اينكه هيچگونه مواد مؤثر دارويى ندارد ، با اينهمه ، يكى از بزرگترين نعمتهايى است كه خدا يا طبيعت يا هرچه نامش را بگذاريد در گياهان خلق كرده است ، زيرا براى درمان بسيارى از بيمارىها ، از خاصيت فيزيكى آن استفاده مىشود . پوست بدن و مخاطهاى داخلى ( مخاط لولهء هاضمه از دهان ، گلو ، مرى و معده گرفته تا رودههاى كوچك و بزرگ و معاء مستقيم و مخاط دستگاه تناسلى زنان ، مخصوصا مهبل و رحم ) معمولا نسبت به عوامل فيزيكى ، شيميايى و مكانيكى خارجى مقاوم هستند ، ولى وقتى خراش يا زخم يا ورم در آنها پيدا شود ، قسمتى از مخاط ، كه اين اختلال در آن بروز كرده است فوقالعاده ، لطيف شده نسبت به محركات خارجى حساسيت خاص پيدا مىكند ،