سيد جلال مصطفوى كاشانى
282
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
طول 15 - 6 سانتىمتر و به قطر 15 - 5 ميلىمتر ، طعم آن خيلى تند است . و در تحفه راجع به عاقرقرحا چنين نوشته است : عاقرقرحا : شاخ و برگ و گل شبيه به بابونهء بزرگ و با زغب و سفيد و مفروش به زمين و بيخش « 1 » قريب به شبرى « 2 » و به سطبرى « 3 » انگشتى و تند و محرق و گلش زرد دندانهدار مثل گل بابونه مىباشد . توضيح آنكه كلمهء « با زغب » يعنى كركدار كه در بالا ( كدكس ) به لغت « velue » ذكر شده ، شاخه مفروش بر زمين همان است كه در بالا به عبارت « tiges aeriennes couches » قيد گرديده است . « بيخش قريب به شبرى و به سطبرى انگشتى » همان است كه در بالا براى ابعاد ريشه ( Racine ) ذكر كرده است . و « طعم تند و محرق » همان است كه به عبارت Seveur bientot Extremement » « Piquante ذكر شده است . براى اينكه معلوم شود تا چه اندازه اروپاييان از خواص گياهان طبى مندرج در كتاب تحفه و ساير كتب طب قديم ايران استفاده كردهاند ، خاصيت بابونه را عينا از متن كتاب تحفه نقل كرده و بعضى از خواص آن را كه عينا در كتب امروز اروپايى ديده مىشود ، درج مىكنيم : بابونج - به فارسى بابونه گويند . مدر بول و حيض و عرق و شير و مقوى دماغ و اعصاب و باترياقيت و جهت تب بلغمى و سوداوى و مركبه ، تنقيه سينه و دردسر و نزله و امراض دماغى و تحليل بقاياى رمد و رياح گوش و درد جگر و احشاء و مقعد و رحم و احتباس حيض و عسر بول و عسر ولادت و اخراج سنگ مثانه و تسكين دردها و ورم جگر و ربو « 4 » و يرقان و اعيا « 5 » و عفونت سودا و بلغم و قولنج ايلاوس « 1 » دردناك ، شربا و ضمادا نافع است .
--> ( 1 ) . ريشه ( 2 ) . وجب كه فاصله بين اولين و آخرين انگشت يك دست است . ( 3 ) . ضخامت ( 4 ) . آسم ( 5 ) . كوفتگى بدن است .