و موشكاف خود گذرانده و اهل علم را با تأليف كتاب خود ، از آن همه كتاب‌ها بىنياز كرده است . از ابتداى سلطنت سلسلهء صفويه ، كه مقارن با پيدايش نهضت علمى اروپا بود و آتش عشق كسب دانش و رقابت‌هاى علمى به‌شدت هرچه تمام‌تر در قلوب مردم اروپا شعله‌ور شده بود ، دسته‌دسته جهان‌گردان و سياحان به سراسر جهان سيروسفر كردند و از هرجا توشه‌هايى براى دانشمندان خود به ارمغان بردند . مىدانيم كه يك‌دسته از اين جهان‌گردان هم به ايران آمدند و با خود هرچه توانستند ، كتاب‌هاى خطى را همراه بردند . هديهء سلاطين ايران به اين سياحان نيز از اين كتاب‌هاى خطى نفيس بود كه اكنون همچون اوراق زرين در بزرگ‌ترين موزه‌هاى كشورهاى اروپا موجود است و اين امر تا اواخر سلسلهء قاجاريه ادامه داشت ، چنان‌كه ناصر الدين شاه قاجار موقعى كه دكتر طولوزان ، طبيب مخصوصش ، پس از ساليان دراز اقامت در ايران به اروپا برمىگشت ، چند جلد كتاب خطى از همين قبيل به او هديه داد و حتى در زمان خود ما موقعى كه نمايندگان علمى يكى از كشورهاى هم‌جوار براى بازديد دانشگاه تهران به ايران آمدند ، موقع مراجعت ، از طرف دانشگاه ، يك جلد كتاب تحفة المؤمنين به آن‌ها هديه شد . كتاب تحفه از نظر توصيف انواع گياهان طبى و تشخيص آن‌ها از يكديگر و شرح خواص طبى آن‌ها ، بر همهء كتاب‌هاى قديم ، حتى قانون ابن سينا ترجيح دارد . اكنون براى اينكه ثابت شود مأخذ و مبدأ نوشته‌هاى اروپاييان دربارهء بابونه و هم‌چنين ساير گياهان طبى از كتاب تحفهء حكيم مؤمن است ، توجه خوانندگان را به اين نكته جلب مىكنيم كه در كتاب‌هاى امروزى اروپا مىنويسند چندين نوع بابونه در طبيعت موجود است كه سه نوع آن‌ها مصرف طبى دارد . خواص اين سه نوع خيلى شبيه به يكديگر و از حيث شكل ظاهرى هم مختصر اختلافاتى با هم دارند : 1 . بابونه رومى « 1 » كه نام علمى آن آنتميس نوبيليس است . 2 . ماتريكر « 2 » كه نام علمى آن ماتريكاريا يا پيروتروم پارتنيوم است .

--> ( 1 ) . Camomille Romaine ( 2 ) . Matricaire