سيد جلال مصطفوى كاشانى

157

مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )

ديگر ، يعنى دكنژسيون « 1 » كردن كليه براساس منطقى ، استوار است و ما بعدا به اين موضوع اشاره خواهيم كرد . مسئله ديگر اينكه علاوه بر ورم كليه ، پزشكان امروزى ضايعات چركى كليه « 2 » را نيز در كتاب‌ها ، به عنوان علت پيدايش سنگ ذكر كرده‌اند ( مثلا ، ديولافوا « 3 » در صفحهء 232 كتاب پاتولوژى انترن ، جلد 3 ، به آن تصريح كرده است ) . مىبينيم كه ابن سينا نيز در كتاب قانون ، ضايعات چركى كليه را به نام قروح كليه يكى از علل پيدايش سنگ ذكر كرده است ( مراد از كلمه قرحه در كتاب‌هاى طب قديم زخم‌ها و ضايعات چركى است ) . 2 . بطوء جريان بول به علت فشار اعضاى مجاور بول : دومين علت موضعى است كه پروفسور پوسون آن را از علل مستعدكننده براى پيدايش سنگ كليه ذكر مىكند . به‌طورىكه در دايرة المعارف طبى ، جلد 84 ، صفحهء 269 قيد شده است ، بطوء ( كندى ) جريان خون وريد كليوى نيز كه يكى از علل فشار اعضاى مجاور به كليه است ، به سبب ايجاد كنژسيون پاسيو « 4 » و تراوش آلبومين و موسين از رگ‌ها ، در پيدايش سنگ كليه مؤثر است . اين مسئله دقيق ، كه تشخيص آن بر پزشكان حاذق و مجرب نيز مشكل است ، بر ابن سينا معلوم بوده و در قانون ، با كمال صراحت آن را ذكر كرده است . توضيح آنكه پزشكان قديم ، اصولا دربارهء مجارى و لوله‌هاى داخلى بدن كه مايعات يا موادى در آن‌ها جريان دارد ( از قبيل مجارى خون ، مجارى عرق ، مجارى بول ، مجارى صفرا ، مجارى تنفسى ، مجارى دستگاه هاضمه و . . . ) بحث مفصلى كرده و اختلالاتى را كه درنتيجه كندى يا وقفه جريان مواد در اين مجارى بروز مىكند ، ذكر كرده‌اند و اين بحث را ، عموما با عنوان سدّه يا انسداد مجارى شرح داده‌اند . به‌هرحال ، ابن سينا در قانون ، ضمن بحث از اسباب بروز سنگ كليه مىنويسد : او مشاركه اعضا قريبه مثل الامعاء و غيرها اذا ضغطت الكليه فاحدثت فيها سده

--> ( 1 ) . Decongestion ( 2 ) . Lesion suppuree du rein ( 3 ) . Dieulafoy ( 4 ) . Passive Congestion