مىآيد ، فوق‌العاده كم شده و از مرگ‌ومير كودكان به نحو مؤثرى جلوگيرى به عمل آمده است . تمام اين‌ها به جاى خود صحيح است و جاى هيچ‌گونه انكار نيست ولى ، متأسفانه ، مكتب پاستور با تمام منافع و فوايدى كه براى مردم داشته ، با اين همه ، همراه سكه‌هاى طلا ، سكه‌هاى قلب [ تقلبى ] زيادى نيز به ما تحويل داده است به‌طورى كه مىتوان گفت مضارى كه از اين راه عايد بشر شده كم‌تر از منافع و فوايد آن نبوده است . منتها ، اكتشافات پاستور ، آن‌قدر در عالم سروصدا كرد و منافع آن ، آن‌قدر به وسيلهء تبليغات ، همه جا منتشر شد كه ديگر در ذهن مردم براى پذيرفتن ضررهاى آن مجالى نماند و عجيب اينجا است كه خود دانشمندان نيز تا اندازه‌اى مثل ساير مردم ، تحت تأثير افكار روز قرار گرفتند و تا مدتى از ضررهاى آن‌ها غافل ماندند ، تا اينكه به مرور زمان محققان دانشمند ، با بررسىهاى دقيق خود ، به اين ضررها پى بردند در مقام چاره‌جويى برآمدند و عقايد خود را در اين‌باره منتشر ساختند . ضررهاى مكتب پاستور اينك ، نظر به اهميت مطلب ، ضررهايى كه از مكتب پاستور در دنيا پيدا شده است به اختصار شرح مىدهيم : 1 . پس از اينكه پاستور ميكروب‌ها را كشف كرد و علت بروز بيمارىها ، مخصوصا بيمارىهاى مسرى ، را از ميكروب‌ها دانست و سروصداى اين اكتشاف همه جا پيچيد ، وحشت و ترس زايد الوصفى در كليهء مردم اروپا پيدا شد و براى جنگ عليه ميكروب‌ها و نابود كردن آن‌ها و مبتلا نشدن به بيمارىها ، همه جا آب آشاميدنى را جوشاندند و از خوردن سبزىها و ميوه‌هاى خام خوددارى كردند و شير اطفال را خوب جوشانيده ، ميوه‌ها ، سبزىها و غذاها را كاملا پختند و به عبارت ديگر كليهء مواد غذايى را استريليزه كردند . ولى متأسفانه ،