مورد استفاده واقع نشده است و گاهى بايد قرن‌ها بگذرد تا اصولى كه نابغه‌اى وضع كرده است ، به اندازه‌اى كه درخور آن‌هاست شناخته شود . هنوز مطالعه آثار ارسطو و ديوفانتوس ( رياضىدان يونانى قرن سوم ميلادى ) و هويگنس ( رياضىدان و منجّم هلندى در قرن هفدهم ) و نيوتن بسيار نافع است و آن آثار سرشار از خزاين علمى پنهان است . اشتباه بزرگى است اگر فكر كنيم كه در آثار مذكور جز آنچه تا به حال ، درك و بيان شده است مطلب ديگرى نيست ، البته اگر چنين بود مطالعه آن‌ها فايده‌اى نداشت و فقط بيان فهرستى از حقايق و عقايد گذشته كفايت مىكرد ولى چنين نيست و من به آنان كه منكرند توصيه مىكنم كه به دقت در اين امر غور كنند تا ببينند كه براى فكر ، هيچ‌چيز مهيج‌تر از دست يافتن به منابع و مآخذ نيست . در اينجا برعهده تاريخ‌نويس است كه عالم را راهنمايى كند و از ميان منابع بىشمار آنچه را كه براى تقويت فكر و تجديد نيروى عقلى او لازم بداند به او نشان دهد . اكنون ، مثالى چند مىآورم تا ادامهء آنچه گفتم باشد . در طب از اين مثال‌ها و شواهد بسيار مىتوان يافت ؛ مثلا ، تأثير تعليمات بقراط در نظريه‌هاى جديد دربارهء خلطها و طبيعت يا در مورد روش معالجه اعضاى بدن ، افكار كهن نه تنها ممكن است گاه‌به‌گاه مورد توجه قرار گيرد بلكه گاهى به نظر مىرسد كه اين امر به‌طور منظم و به تناوب تكرار مىشود . مثلا ا . بلو « 1 » اصل حركات دورانى سيارات را به دور خود بار ديگر به صورت فريبنده‌اى در قوانين هيأت داخل كرد ، در صورتى كه تصور مىرفت كه اين فرضيه با انتقادات نيوتن به كلى از ميان رفته باشد . مثال ديگر قبول مجدد نظريه فيضان « 2 » در مبحث نور است كه به نظر مىرسيد با اكتشافات هويگنس و يونك و فرنل براى هميشه طرد شده باشد .

--> ( 1 ) . E . Blot ( 2 ) . E ? mission