سيريل لويد الگود ( مترجم : محسن جاويدان )

274

طب در دوره صفويه ( فارسى )

مىباشند . برخى از بزرگان علم و دانش اين احاديث را جمع كرده و آن‌ها را ماخذ اعمال مذهبى مسلمانان قرار داده‌اند و در بين اين احاديث برخى دربارهء مسائل جمعيتى است . براى مثال بخارى از قول حضرت محمد ( ص ) حديثى نقل مىكند و مىگويد : « ازدواج كنيد زيرا كسانى كه از اين كار ابا مىورزند از امت من نيستند . » و يا نصيرى نقل مىكند كه : « با زنانى ازدواج كنيد كه شوهرانشان را دوست داشته باشند و بچگانى براى او بياورند چه من خواهان افزايش امت خود هستم » . در مقابل من به هيچ سنتى برخورد نكرده‌ام كه مشوق كنترل مواليد باشد . من اخيرا يكى از اين مجموعه احاديث پزشكى را به انگليس ترجمه كرده‌ام اين كتاب داراى فصلى به نام كنترل مواليد است . جمع‌كنندهء اين احاديث جلال الدين سيوطى است كه در سال 848 در مصر تولد يافت . او در باب نوزدهم از بخش سوم كتاب خود از دو روش كنترل توليد مثل كه پيامبر به آن‌ها اشاراتى كرده است نام مىبرد كه عبارتند از قيله يعنى هم‌بستر شدن با زن شيرده و العزله يعنى خود را عقب كشيدن مرد به هنگام انزال . با خواندن تفسيرى كه سيوطى بر احاديث نوشته است آشكار مىگردد كه در صدر اسلام و حتى تا سال‌ها پس از آن در واقع چهار روش براى كنترل مواليد وجود داشته است : اول زنده بگور كردن نوزادان كه در دورهء جاهليت در بين كفار رواج داشت ولى بعدا در اسلام شديدا منع گرديد و خداوند در قرآن كريم فرمود : « كودكان خود را به خاطر فقر مالى نكشيد . ما روزى ايشان و خود شما را تامين خواهيم كرد پس كشتن ايشان بطور حتم كار اشتباهى است « 6 » » . روش دوم آميزش با زن شيرده بود و از آنجا كه كودك تا سن دو سالگى شير داده مىشد ميزان اثر اين روش به مدت مزبور محدود مىگشت . پيامبر اين روش را نيز ناروا دانسته و آن را زنده بگور سازى پنهانى كودك ناميده است پيامبر معتقد بود كه اگر زن شيرده با شوهرش همبستر بشود كودكى كه از پستان وى تغذيه مىكند صدمه مىبيند چه رحم بهترين قسمت شير مادر را مىگيرد و پستان‌ها از شير مىافتند . روش سوم كه ظاهرا خيلى هم رواج داشت اين بود كه مرد درست در لحظهء انزال خود را عقب مىكشيد و در اين مورد حضرت محمد گفته است كه اگر زن با اين عمل موافق باشد انجام آن اشكالى ندارد . روش چهارم نيز استفاده از دارو بود كه پيامبر هيچ مطلبى درباره آن نگفته است و سيوطى بحث در اطراف آن را به اطبا واگذارده است تا درباره‌اش قلم‌فرسائى كنند . در بررسى اين موضوع اولين چيزى كه نظر ما را به خود جلب مىكند اين است كه عملا هيچ كتاب يا رسالهء پزشكى وجود ندارد كه بخشى از نوشتجات خود را به اين امر اختصاص نداده و داروهاى گوناگونى براى استفاده زنان جهت پيش‌گيرى از باردارىهاى ناخواسته توصيه نكرده باشد .

--> ( 6 ) - وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَ إِيَّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كانَ خِطْأً كَبِيراً .