سيريل لويد الگود ( مترجم : محسن جاويدان )
214
طب در دوره صفويه ( فارسى )
نداشتند و وظيفهشان مراقبت و پاسارى از درهاى ورودى حرمسرا بود و خود هرگز وارد حرمسرا نمىشند . در اغلب موارد اين خواجگان گرجيان و يا اروپائيانى بودند كه در جنگ اسير شده بودند و آنها را از روى زيبائى صورت و وجاهتمنظر براى اين كار انتخاب مىكردند . خواجههاى سياه درست عكس اين بودند يعنى صرفا به خاطر كراهت منظر انتخاب مىشدند و گرانترينشان آنهائى بودند كه بينى پهنتر ، شكلى ترسناكتر ، دهانى گشادتر و لبانى كلفتتر و دندانهائى سياهتر و غير منظمتر داشتند . آنها در داخل حرم به سر مىبردند با زنها در تماس دائمى بودند و به اين دليل براى آن كه هيچ كارى از ايشان ساخته نباشد كليهء آلت تناسلى ايشان قطع مىگرديد و به اين ترتيب محكوم به آن بودند كه پيوسته يك قطعه نى با خود داشته باشند تا بتوانند به كمك آن ادرار كنند . جؤن بولمر « 9 » در كتاب خود به نام « سنن انسانها « 10 » » كه در سال 1049 هجرى قمرى در لندن منتشر شد اينطور مىنويسد : « در ايران و سراسر منطقه لوان « 11 » پسرها را خواجه مىكردند تا بعدا بتوانند در دربار شاهزادگان به خدمت مشغول بشوند و الحق در انجام اين كار تبحر فراوان پيدا كرده بودند پس از عمل اين خواجه شدگان مجبورند براى ادرار كردن از نى استفاده كنند و اين نى را به صورت يك تزئين و يك نشانه خودنمائى به كلاه خود مىزنند » . خواجههاى سياه معمولا از طبقات پائين اجتماع بودند و والدينشان به علت تنگدستى و فقر آنها را به همين منظور به فروش مىرساندند در خاورميانه تعداد افرادى كه اخته مىشدند خيلى زياد بود و تخمين زده مىشود كه در دورهء صفويه تنها در ايران نيم كرور مرد اخته شده وجود داشت در هر خانوادهاى به جز آنهائى كه خيلى فقير بودند يكى دو تا خواجه وجود داشت و از آنجا كه تقريبا از هر پنج نفرى كه تحت عمل قرار مىگرفتند فقط يكى زنده مىماند مىتوان حدس زد كه تجارت بردههاى اخته و خواجه شده تا چه حد سود آور بوده . خواجههاى سياه را كه اغلب آفريقائى بودند در ايران به بهائى معادل ششصد كرون « 12 » مىفروختند اما خواجههاى سفيد كه تعدادشان بيشتر بود به صد تا صد و پنجاه كرون خريد و فروش مىشدند . حكيم محمد چگونگى خواجه كردن يك پسر را دقيقا در كتاب خود شرح مىدهد و مىگويد جراح بايد اندامهائى را كه بايد قطع بشوند در دست چپ بگيرد و سپس با چاقوئى كه در دست راست دارد با يك ضربه آنها را قطع كرده از بدن جدا سازد و در اين كار سرعت عمل نهايت اهميت را دارد . بلافاصله پس از قطع اندامها دستيار جراح روى آن خاكستر
--> ( 9 ) - John Bulmer ( 10 ) - Human Customs ( 11 ) - مديترانهء شرقى ( 12 ) - Crown معادل پنج شيلينگ