سيريل لويد الگود ( مترجم : محسن جاويدان )
181
طب در دوره صفويه ( فارسى )
تا قدرت بارورى پيدا كنند « 13 » . در برخى از نقاط آسيا و افريقا در آن دوره زنان را نيز ختنه مىكردند و اين عمل را با بريدن مقدارى از لبههاى چلچله ايشان انجام دادند اما اين رسم مذموم هرگز در ايران رواج نداشت . ابن اخوه مىنويسد كه اين عمل آشكارا حرام است و با وجود اين بايد دانست كه در برخى نقاط اين كار صورت مىگرفت و جرجانى نيز در كتاب خود به آن اشاره كرده و گفته است كه : « دانسته است كه بر فرج زن زائدهاى وجود دارد كه بايد به طريق ختنه قطع و بريده گردد . . . . اما برخى زنان ختنه نكرده باقى مىمانند . . » . من در نوشتههاى بعدى محققين ايرانى هيچ اشارهاى به اين موضوع نديدهام و از آن جا كه افرادى از قبيل شاردن و تاورنيه نيز راجع به آن مطلبى ننوشتهاند بايد چنين نتيجه گرفت كه اين رسم در آن دوره به كلى منسوخ بوده است و بههرحال عملى كه به نام « ختنه فرعونى « 14 » » مشهور است و در مصر و سودان رواج داشت هرگز در ايران صورت نمىگرفت .
--> ( 13 ) - شايد بىمناسبت نباشد اضافه كنيم كه شاه عباس كبير نيز گاهى اوقات براى تفريح شخصا به طبابت و جراحى مىپرداخت و مخصوصا به ساختن انواع داروها و آزمايش گياهان مختلف علاقه فراوان داشت جراحى مورد علاقه او هم اخته كردن پسرهائى بود كه براى كار در حرمسرا انتخاب شده بودند و اتفاقا تعداد كسانى كه توسط او مورد عمل مزبور قرار مىگرفتند و مىمردند نسبت به ديگران چندان زيادتر نبود ( نقل از كتاب تاريخ پزشكى ايران - نوشته نويسنده همين كتاب ، ترجمه محسن - جاويدان ) ( 14 ) - Pharonic Circumeision