در اينجا بدون شك بايد از ابو الفتح گيلانى نيز نام ببريم كه اگرچه ظاهرا خود شعرى نسروده است ، ولى يكى از حاميان و مشوقين بزرگ شعرا بوده است . ابو الفتح در لاهيجان دومين شهر گيلان متولد شده و سه برادر داشت كه آن‌ها نيز همگى به حرفهء طبابت پرداختند . پدر ايشان از معممين لاهيجان بود و وقتى شاه طهماسب گيلان را فتح كرد و استقلال داخلى آن را از بين برد ، به اين كار او معترض شد و به اين دليل زندانى گرديد و در زندان وفات يافت . پس از اين واقعه هر چهار پسر او به طرف هند فرار كردند و در سال 981 به دهلى رسيدند و ابو الفتح ، كه احتمالا در مشهد نزد عماد الدين تحصيل طب كرده بود از طرف دربار اكبر شاه مورد استقبال قرار گرفت و تا پايان عمر خويش ، يعنى تا سال 996 در دربار اكبر شاه باقى ماند . او طى پانزده سال اقامت خود در هند چند لشكركشى موفقيت‌آميز به افغانستان انجام داد و چند كتاب ، از جمله يك كتاب پزشكى كه تفسيرى است بر قانون ابن سينا و فتاحى نام دارد تاليف كرد ابو الفتح گيلانى شهرت خود را نه مديون اشعارى است كه سروده و نه معلومات علمى وسيعى كه داشته ، بلكه شهرت او به علت حمايت همه‌جانبه‌اى است كه از ادبا و دانشمندان به عمل مىآورد و در اثر همين حمايت بود كه عرفى ابتدا به خان خانان و سپس به خود امپراطور هند معرفى گشت . عرفى از اهالى شيراز بود و در اوان جوانى به هند مهاجرت كرد و در اثر برخوردار شدن از حمايت‌هاى همه‌جانبهء ابو الفتح گيلانى يكى از مشهورترين شعراى عهد خود گرديد . اينك به شرح نوع ديگرى شعر ، يعنى اشعارى كه اصلا پزشكى هستند ، يعنى كتب پزشكى منظوم مىپردازم . تاليف يك چنين كتبى در دورهء صفويه رواج و رونق فراوان پيدا كرد در حالى كه در دورهء قبل از آن به ندرت به يك چنين كتاب‌هائى برخورد مىكنيم . در كتابخانه دانشكده پزشكى تهران ( و اينك در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران - مترجم ) تعداد زيادى اوراق بدون تاريخ و امضاء وجود دارد كه حاوى اشعار پزشكى مىباشند و در فهرست كتب خطى كتابخانه از آن‌ها به نام ابيات حكمت اسم برده شده است . اين اوراق بدون شك مربوط به دوران قبل از صفويه و مخصوصا دو ورق آن‌ها مربوط به دوره‌هاى خيلى قديمىتر است . با توجه به آنچه كه به دست ما رسيده است معلوم مىشود كه هيچ‌يك از كتب شعر پزشكى دورهء صفويه براى استفاده اطباء و يا دانشجويان رشته طبابت نوشته نشده است زيرا اغلب اشعار اين كتاب‌ها بسيار ساده و سطحى هستند و در هيچ كدام جزئيات علم طبابت بازگو نگرديده است . اشعار كتب مزبور ، به طور كلى ، به قدرى ساده هستند كه خيلى راحت و سريع مىتوان آن‌ها را به خاطر سپرد و حفظ كرد و هر خواننده‌اى با مطالعه آن‌ها فورا يك سرى اطلاعات سطحى از بيمارىهاى مختلف پيدا مىكند و هركس مىتواند در يكى از آن‌ها شعرى را بيابد