مىشود پى مىبريم كه تشخيص او تا چه حد بيش از آن كه خود تصور مىكرد درست بوده است . ايوس در سال 1187 يادداشت‌هاى خود را از سال‌هاى اقامتش در منطقهء خليج فارس تحت عنوان « مسافرتى از انگلستان به هند » « 67 » چاپ و منتشر ساخت . اين كتاب داراى چند ضميمه است و ضميمه سوم آن مربوط به بيمارىهاى رايج در گمبرون مىباشد . در اين ضميمه نامه‌اى از « يك پزشك حاذق كه سال‌هاى متمادى ساكن بندر گمبرون بوده است » نقل گرديده كه اگرچه امضا ندارد اما من حتم دارم كه نويسنده آن كسى جز دكتر جون پاركر نيست زيرا نويسنده در آن مىگويد : « من شخصا شاهد زنده‌اى بر اين تب پائيزه هستم كه با نظم تقريبا كاملى در شخص پيدا شده و سيزده ماه تمام باقى مىماند « 68 » اين مطلب منطبق با نوشته‌هاى كاغذ ديگرى است كه به تاريخ 10 رمضان 1171 با امضاى دكتر جون پاركر از بندر گمبرون نوشته شده است . در اين نامه دكتر پاركر تقاضاى مرخصى كرده است زيرا : « تقريبا ده ماه است كه به تب ملتهب صفراوى كه پانزده روز تمام ادامه داشت و بعد تبديل به تب چهاريك گرديد و چندين ماه در وجود من باقى ماند . . . و هنوز از آن كاملا نجات پيدا نكرده بودم كه به تب محلى ديگرى كه هنوز هم در وجود من است مبتلا گشته‌ام » . به اين ترتيب كاملا معلوم است كه ايوس نظريه خود را در مورد مالاريا بودن تب مزبور از دكتر پاركر گرفته است زيرا علاوه بر آنچه كه فوقا اشاره شد در همان نامه پاركر اظهار داشته است كه براى درمان خود از « پوست درخت » « 69 » استفاده مىكند و اين نامى است كه پاركر به « داروى اشرافى » داده است . او برخوردارى اعضاى هيات نمايندگى شركت هند شرقى هلند را از سلامتى كامل معلول عوامل ديگرى دانسته و در ضمن مىنويسد : مه 1756 « 70 » تعداد دقيق سربازان اروپائى كه از باتاويا « 71 » براى دفاع از قلعهء كرك

--> ( 67 ) - Avoyage from England to India ( 68 ) - ما اينك مىدانيم كه نظريه مربوط به مالاريا بودن اين تب درست است زيرا مالاريا رايج‌ترين بيمارى منطقه بندرعباس محسوب مىگشت تا جائى كه ميزان آلودگى آن تا قبل از اجراى برنامه‌هاى ريشه‌كنى اين بيمارى بيش از 80 % بود ، به علاوه نوع غالب اين بيمارى در منطقه مورد بحث مالاريا فالسيپارم است كه به طور كلى حملات آن شديدتر از ساير انواع اين بيمارى بوده و دورهء عفونت آن از يك سال تا يك سال و نيم و حملات تب آن چهار روز يك بار است . به علاوه علائم ذكرشده از اين بيمارى در نوشته‌هاى متعدد كارمندان شركت هند شرقى و دفتر وقايع روزانه اين شركت در بندرعباس كه شمه‌اى از آن‌ها در كتاب تاريخ پزشكى ايران ترجمه محسن جاويدان آورده شده است نيز همگى منطبق با علائم مالاريا فالسيپارم مىباشند ( مترجم ) ( 69 ) - منظور گنه گنه است ( مترجم ) ( 70 ) - شعبان 1169 ( 71 ) - Batavia