سيريل لويد الگود ( مترجم : محسن جاويدان )

112

طب در دوره صفويه ( فارسى )

زيادى در آنجا نماند زيرا در دفتر يادداشت‌هاى روزانه نمايندگى شركت هند شرقى نوشته شده است كه وقتى استفن فلوائر « 23 » نماينده شركت در ايران در سال 1079 از گمبرون به اصفهان مىرفته شخصى به نام ثوماس بويس « 24 » به عنوان دكتر جراح همراه وى بوده است . در صورت جلسات هيات مديره شركت هم در همان سال قيد گرديده است كه : « آقاى ساموئل كارلتن « 25 » با حقوق ماهيانه 24 شيلينگ به عنوان جراح مامور خدمت در ايران شد » . در همان جلسه تصويب گرديد تا پنج ليره هم به وى داده شود تا داروهاى لازم را ( احتمالا براى كاركنان و سرنشينان كشتى كه بنا بود او را به بندرعباس بياورد ) خريدارى كند . حقوق ماهيانه اين شخص سال بعد به 50 شيلينگ افزايش داده شد ، اما نمايندهء شركت در ايران اين پول را به وى پرداخت نكرد زيرا مىبينيم كه مادر كارلتن در انگلستان به هيات مديره شركت اعتراض كرده است كه اين پول به پسر وى در ايران پرداخت نشده است . متعاقب اين شكايت در صفر 1085 نامه شديد الحنى از جانب هيات مديره شركت در لندن به رئيس شركت در سورات نوشته شد و در آن دستور اكيد صادر گرديد كه به نمايندهء شركت در ايران دستور داده شود فورا اضافه حقوق كارلتون را پرداخت كند . در سال 1087 يكى از آن پزشكان بسيار ارجمندى كه شركت شانس استخدام آن را پيدا كرد به هندوستان اعزام گرديد و اين شخص جون فرير « 26 » نام داشت . فرير در سال 1650 ( 1060 ه . ق . ) متولد شد و تحصيلات خود را در ترينيتى كالج « 27 » كمبريج انجام داد و در سال 1672 ( 1086 ه . ق . ) در جراحى فارغ التحصيل شد و بلافاصله پس از اتمام تحصيلات داوطلب كار در شركت هند شرقى گرديد و اين شركت نيز با استخدام او موافقت كرد و طى نامه‌اى كه هيات مديره به سورات ارسال داشت چنين نوشت : « ما آقاى جون فرير را به عنوان جراح مامور خدمت در بمبئى با حقوق ماهيانه 50 شيلينگ استخدام كرديم تا به محض ورود كار خود را شروع كند ، به علاوه برطبق درخواست آقاى وارد « 28 » وسايل جراحى را نيز تهيه و ارسال داشتيم » . وقتى فرير به هندوستان رسيد مشاهده كرد كه در آنجا به وجود وى چندان احتياجى نيست و به اين دليل وقتى نامه‌اى از رئيس هيات نمايندگى شركت در ايران رسيد كه در آن نوشته شده بود : « شما نمىدانيد كه وجودتان در اينجا تا چه حد مىتواند به نفع شركت باشد » پيشنهاد مزبور را با آغوش باز پذيرفت و هنوز چند ماه از ورودش به هندوستان نگذشته بود كه عازم ايران گرديد . فرير روز 18 فوريه 1677 ( چهارشنبه 19 ذى حجه 1087 ه . ق . ) به اتفاق كشيشى از فرقه فرانسيسكا كه توسط پزشكان مقيم گوا « كه خواسته بود جان او را از بيمارى كه به آن مبتلا شده بود نجات بدهند ، اما او را تا آستانه مرگ پيش برده بودند » با كشتى به نام Scipio African به سوى ايران به راه افتاد و در روز 22 مارس ( دوشنبه 17 محرم

--> ( 23 ) - Stephcr Flower ( 24 ) - Thomas Boyce ( 25 ) - Samuel Carlton ( 26 ) - John Freyer ( 27 ) - Trinity College ( 28 ) - Ward