سيريل لويد الگود ( مترجم : محسن جاويدان )
84
طب در دوره صفويه ( فارسى )
قيد شده است كه كتاب به دستور سلطان سكندر بهادر خان تاليف يافته است . ما مىدانيم كه كريمخان زند كه در سال 1160 در ايران به قدرت رسيد برادر ناتنىاى به نام سكندر خان داشته است و من تصور مىكنم كه كتاب به نام همين شخص شده است . در كتابخانهء انجمن سلطنتى آسيائى بنگال در كلكته نيز كتاب خطى ديگرى به همين نام وجود دارد . اين نسخه كامل نبوده و فاقد تاريخ است اما در آن اسم مولف سكندر الاملى قيد گرديده و آمل در همان استانى قرار دارد كه سكندر خان در آن زندگى مىكرد . آيا اين دو كتاب هر دو يكى هستند ؟ من تصور نمىكنم ، زيرا در نسخه موجود در تهران سكندر كسى است كه كتاب به نام او شده است در حالى كه در نسخهء موجود در بنگال سكندر مولف كتاب قيد گرديده ، بهعلاوه محتويات دو كتاب ، برطبق نوشتههاى فهرست باهم فرق دارند . نسخهء موجود در تهران داراى يك مقدمه و شش باب است كه چهار باب اول آن دربارهء ساختمان چشم است ، فصل پنجم مربوط به رؤيت به طور كلى است و فصل آخر هم دربارهء داروهاى چشم مىباشد ، اما نسخهء موجود در بنگال حاوى يك مقدمه ، سى باب و يك نتيجه است . بههرحال بنا به درخواست من دبير كل انجمن سلطنتى آسيائى لطف كرده كتاب مزبور را براى من مورد بررسى قرار داد . او مىگويد كه اين كتاب به هيچ وجه درباره چشمپزشكى نيست و در آن فقط بيمارىهاى مختلف ، نشانههاى آن و درمانشان شرح داده شده است .