عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

57

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

در علم هندسه و احكام نجوم شهرتى فايق و از صناعت طبيّه نيز بهرهء بكمال داشت در سنه سبع و اربعين و اربعمائه ( 447 ) در شهر طليطله در سن هشتاد زندكانيش بسر رسيد رساله در حفظ صحت و كتابى در علم نجوم دارد * 2 1 ابن دينار الطبيب در ايام امير نصير الدوله بن مروان « 1 » در شهر ميافارقين « 2 » از اطباى مشهور و در ترتيب مركبات و ساختن اشربه و معاجين خبرت و معرفت زياد داشته و شراب مشهور به شراب دينارى كه معمول اطباى اين زمانست از مخترعات آن حكيم مىباشد كتاب قرابادينى دارد كه نزد اهل علم در كمال اعتبار است صاحب طبقات در ذيل ترجمهء اين حكيم گويد ( و ابن دينار هذا هو الذى الف الشراب المنسوب اليه المعروف به شراب الدينارى المتداول استعماله المشهور بين الاطبا و غيرهم و ذلك مذكور فى قرابادينه انتهى ) ولى حكيم مير محمد مؤمن تنكابنى طبيب عهد شاه سليمان صفوى در كتاب تحفة المؤمنين نسبت اين شراب را به بختيشوع طبيب داده كويد چون شربتى بيك دينار طلا مىفروخت لذا بشربت دينارى معروف شد ولى آنچه از تتبع ساير كتب معلوم مىشود قول صاحب طبقات اقرب به صحت است * 2 1 ابن الذهبى از رجال مشهور مائه نهم و در دربار سلطان محمد خان بن سلطان مراد خان سلطان عثمانى حظوتى داشته صاحب كتاب شقايق نعمانيّه در ترجمهء او كويد ( كان شيخا نورانيّا عفيفا نقيا مداوما لقرائة القرآن العظيم و كان ماهرا فى معرفة العشب غاية المعرفة و لم يؤت اليه بشىء منها الا و قد عرفه باسمه و رسمه و منافعه و اتصل بخدمة السلطان محمد خان و اكرمه لطبه و صلاحه و زهده انتهى ) سال وفاتش معين نيست كتابى در ادويهء مركبه دارد * 2 1 ابن الذهبى الطبيب الازدى هو ابو محمد عبد اللّه بن محمد الازدى المشهور بابن الذهبى از اطباى مائه پنجم و در علم طب و فلسفه و نجوم و ساير شعب حكمت

--> ( 1 ) امير نصير الدوله احمد بن مروان و يرمنى ؟ ؟ ؟ فى الكامل نصر الدوله صاحب دياربكر بوده در سنه چهار صد و شانزده مدينه رها را مالك شد و در چهار صد و بيست و دو قشون روم مدينهء مزبوره را از دست وى بكرفت و همين نصير الدوله است كه عبيد اللّه بن جبرئيل طبيب مشهور كتاب طبائع الحيوان را باسم او تأليف نموده ( لمؤلفه ) ( 2 ) ميافارقين بفتح اوله و تشديد ثانيه ثم فأ و بعد الالف راء و قاف مكسوره و بأ و نون اشهر مدينة بدياربكر ( مراصد )