عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
334
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
از مشاهير اطباى مائه شانزدهم مملكت ايطاليا است در سنهء يكهزار و پانصد و نوزده ( 1519 ) ميلادى متولد شده در علم فلسفه و علوم طبيعى و فن طب نادرهء عصر خويش بود و ترويج مطالب ارسطو را مىنمود و از حكماى عرب مسلك و مذهب ابن رشد ابو الوليد فيلسوف و طبيب مشهور را كه ترجمهاش در اين كتاب مسطور گرديده اختيار كرده و بيشتر از مطالب فلسفى او را ترجمه نموده و بشاگردان خود تدريس مىكرد و بدين واسطه از طرف علماى نصارى حكم بالحاد و زندقه آن حكيم شده بود بعقيدهء حكماى اروپا اوّل حكيمى كه نر و ماده بودن نباتات را كشف كرد اين حكيم بود در طب و فلسفه و تاريخ طبيعى تأليفات دارد وفات او در سنه ( 1603 ) ميلادى مطابق ( 1012 ) هجرى اتفاق افتاد * 2 ( حرف الحاء ) 1 حكيم حاجى از مشاهير اطباى اوايل مائه دهم هجريه و در دولت عثمانيّه در زمان سلطنت سلطان بايزيد خان بن سلطان محمد خان فاتح صاحب مراتب بلند بوده در اوان شباب در تحصيل علم فقه و حديث رنج بىپايان برد سپس بعلم طب رغبت كرد و در نزد حكماى متبحر و اطباى مجرب شب از روز نشناخت بالاخره بمقامى رسيد كه در دولت عثمانيّه از معارف رجال عهد محسوب گرديد و بعد از فوت حكيم محيى الدّين رئيس الاطباء كه ترجمهاش بيايد از جانب سلطان بايزيد خان منصب رئيس الاطبايى بحكيم حاجى مفوّض گشت و سلطان مزبور بسبب حسن معالجاتى كه از آن طبيب لبيب بديد وى را از مقربين دركاه خود قرار داد * در كتاب شقايق النعمانيّه فى علمأ الدولة العثمانيّه كويد كه سبب تقرب وى در نزد سلطان بايزيد خان آن شد كه روزى سلطان را وجعى شديد عارض گرديد و اطبا هرچه جهد كردند معالجهپذير نشد سلطان حكيم حاجى را بجهة معالجت خواست و حكيم مزبور به قدر دانگى از بعض عقاقير بسلطان خورانيد فورا وجع وى تسكين يافت كويند سلطان در آنروز از شدت فرح