عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
285
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
امتياز داد و آن طبيب اريب در مقابل اين تشريف كتاب مادّة البقا را كه در چندين مجلّد است بنام وزير مزبور تأليف نمود * زمان وفاتش معيّن نيست آنچه از كتب تواريخ و سير به نظر مىرسد در سنه ( 370 ) سيصد و هفتاد در قيد حيات بوده چنانچه در كتاب مختصر الدول در ذيل رجال عهد عضدالدولهء ديلمى گويد ( و كان فى هذه المدّة جماعة صالحة من مشاهير الحكما منهم التميمى الطبيب القدسى كان بمصر فى حدود سبعين و ثلثمائه و كان منصفا فى مذاكرته غير رادّ على احد الا بطريق الحقيقة ) حكيم را مؤلفات زياد است از آن جمله كتاب ( مادة البقا باصلاح فساد الهوا و التحرز عن الوبا ) مىباشد كه اسمش مذكور افتاد ( رساله در صنعت ترياق ) كه براى پسر خود على بن محمد نوشته ( مقاله در معالجهء رمد ) ( كتاب الفحص و الاخبار ) * ( معجون مفرح النفس ) كه از معاجين مشهوره و صفت آن در كتب ادويه مسطور است و نيز ترياق مخلّص النفوس و جوارش مفتاح السرور كه هر سه از مركبات سودمند و معمول به اطباى قديم است از ترتيبات و تركيبات همين حكيم است * 2 تورى سلى Torricelli از مشاهير حكماى اوايل قرن هيفدهم ميلادى و از اشخاصى است كه در علوم طبيعى واضع قوانين و كاشف نواميس است تولد آن فيلسوف هنرمند در سال يكهزار و ششصد و هشت مسيحى ( 1608 ) در قصبهء فأنيچه ( فأنيزا - Faenza ) از مملكت ايطاليا شده از اوان شباب طالب حكمت بود و در نزد ( غاليله - Galilee ) حكيم معروف تحصيل علوم طبيعى و رياضى مىنمود معروف است كه تا حين وفات غاليله از استاد جدا نشد بعد از آنكه غاليله در سنهء ( 1642 ) مسيحى وفات كرد اين حكيم در مدرسهء دار الفنون ( فلورانس ) به سمت معلمى علوم رياضى بجاى وى نشست تا آنكه در سنهء هزار و ششصد و چهل و هفت ميلادى مطابق هزار و پنجاه و هفت ( 1057 ) هجرى جهان را بدرود نمود و در علوم طبيعى و رياضى تأليفات زياد بيادكار گذاشت * اين حكيم بىنظير بجهة تعيين مقدار فشار هوا و اختراع آلت معروف بارومتر ( ميزان الهوا ) كه از اختراعات بزرك عالم شمرده مىشود نام نامى او در تمام كرهء ارض بلند گرديده