عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
274
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
جغرافيّه در ممالك اروپا شهرت زياد پيدا نموده اين زن فاضله در سنه هزار و هفتصد و پنجاه و نه ( 1759 ) ميلادى در شهر ( ويانه ) متولد و هم در آنجا نشو و نما يافته بعد از چندى شوهرش وفات كرد و خود متكفل تربيت اطفال شوهر گشت پس از آنكه اطفالش بحدّ رشد رسيدند و از كفالت مادر مستغنى گرديدند آن زن هوشمند به خيال جهان گردى كه مدتها در آرزوى آن بود تنها از وطن خود مسافرت نمود در آن وقت سنين عمرش چهل و هفت بود ( روم ايلى ) و ( اناطولي ) و ( فلسطين ) ( مصر ) ( اسوج ) ( نورج ) و ( ايسلاند ) را گردش كرد و بعد از معاودت از ممالك مسطوره دو مرتبه دور كرهء ارض را سياحت نمود يكى در سنه ( 1746 ) و ديگر در ( 1851 ) و در هر دو مرتبه بمهالك بسيار دوچار آمد و بعد از فراغت از اين مسافرتهاى طولانى در سنه ( 1856 ) به قصد كشف مسائل جغرافى بجزيرهء ( ماداگاسكار ) رفت و در همان جزيره در سال هزار و هشتصد و پنجاه و هفت ميلادى مطابق ( 1274 ) هجرى در سن نود و هشت وداع جهان گفت در علم جغرافى و سياحت خود به زبان آلمانى كتابى نوشته كه بالسنهء ديكر نيز ترجمه كردهاند پلوتن Plotin از حكماى يونانيّين است در سال دويست و پنج ميلادى در شهر ( ليقوپوليس - Lycopolis ) از توابع مصر كه ( سيوط ) نيز ناميده مىشود متولد شده بعد از تكميل علوم مقدّماتى در سن بيست و هشت به تحصيل علوم حكمت و فلسفه پرداخت و در نزد حكماى آن عصر رنج بيحدّ برد و در فلسفهء خود بطريق و مسلك افلاطون مىرفت پس از مدتى از غايت ميل و رغبت كه به تحصيل حكمت داشت بجهة تعلّم فكار حكماى شرق در سال دويست و چهل و چهار ميلادى بممالك ايران مسافرت نمود و از علوم و فنون آن ديار آنچه بايد بياموخت و بعد از يك سال ببلاد ايطاليا معاودت كرد و در آن ملك زندكانى وى بسر آمد حكيم مزبور در عقايد تصوّف پيروى ( اكسنوفان ) مىنمود و مىگفت كه شخص مرتاض با تجرد نفس و كسرت رياضت و تحمل مشقت با خداوند بيچون وحدت حاصل تواند كرد و خود نيز به نيل اين شرف مدّعى بوده و در اين عقايد مقالات و رسايلى چند نكاشته و شاگرد او ( پورفير ) كه عنقريب ترجمهاش بيايد عقايد وى را در رسايل