عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

275

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

متعدده جمع و آن رسايل را ( اناده ) نام نهاده و اين اثر بالفعل در ممالك فرنك موجود است وفات پلوتن در ( قامپانيه - Campanie ) از ايالات ايطاليا در سنه دويست و هفتاد ( 270 ) ميلادى مطابق سال سيصد و پنجاه و دو قبل از هجرت اتفاق افتاد * 1 پلين Pline از مشاهير حكما و طبيعيّين قرن اوّل ميلادى است در شهر ( قومه - Come ) از مملكت ايطاليا متولد و در ايام شباب داخل خدمات نظامى شد و چون محب علم و دانش بود با وجود مشاغل نظامى به تحصيل ادبيّات و رياضيّات و فلسفه و طب و نجوم و ديكر علوم نيز همت مىكماشت حتى حين اكل غذا و راحت در خوابكاه هم بمطالعهء كتب مىپرداخت و تمام اوقات خويش را بتحقيقات اسرار حكمت و تجارب اعمال طبيعت مصروف مىداشت و آنى از تحصيل علوم و مطالعهء كتب فراغت حاصل نمىنمود و در دانستن علّت اوليّه و حقيقت اشيأ و توليد مواليد و اسباب طبيعيّهء آنها تدقيق كافى و جدّ وافى بذل مىفرمود در اواخر زندكانى بسبب كثرت علم و فضايل كه از آن حكيم در نزد همكنان مشهود افتاد از جانب دولت متبوعهء خود بمناصب عاليه ارتقا كرد چنانچه در سال شصت و هشت ميلادى بوالىگرى مملكت اسپانيا نايل و بعد از شش سال به ( قوماندانى ) منصوب و در پايان عمر بواسطهء حدوث آتش‌فشانى در كوه ( وزوؤ ) « 7 » براى تحقيق و يقين بروز آن حادثهء عجيبه و دانستن اسباب طبيعيّهء آن بدان جانب مسافرت كرد و از شدّت ميل بكشف اسباب آن بقرب مستوقد آتش رفت و از صدمهء دخان آن مخنوق شده و زندكانى را وداع نمود بلكه مىتوان گفت جان عزيز خود را در راه تحصيل معارف و اشاعهء حكمت فدا فرمود * از آثار آن حكيم دانشور كتابى است كه در علم تاريخ و حقوق نكاشته كه بالفعل نسخهء آن در دست نيست

--> ( 7 ) ( وزوؤ - Vesuve ) اسم كوه آتش‌فشانى است در مملكت ايطاليا چهل كيلومتر محيط دايره و يكهزار و يك‌صد و نود متر ( 1190 ) ارتفاع و يك‌صد و ده ( 110 ) متر عمق دهانهء كوه مزبور است اوّل مرتبهء آتش فشانى آن در سال هفتاد و نه ( 79 ) مسيحى در عصر پلين حكيم صاحب ترجمه اتفاق افتاد و حكيم در راه استكشاف اين واقعهء عجيبه جان خود بنهاد و از اين حادثه دو شهر بزرك كه در جوار آن بودند نابود گرديدند و از آن تاريخ ببعد اين كوه عظيم پنجاه مرتبه آتش‌فشانى كرده و در سر آن كوه دائما دخان متصاعد ديده مىشود * ( لمؤلفه )