عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

267

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

زمان بيادق بنا بنوشتهء مورخ مزبور نود سال قبل از هجرت بوده * 2 1 بياسى الطبيب - هو امين الدّين ابو زكريا يحيى بن اسماعيل الاندلسى البياسى * از اطباى مائه ششم هجرى و در علم و عمل طب و فنون رياضى بخصوص موسيقى و نواختن عود بصيرتى بكمال داشت و علم طب را در نزد مهذب الدّين المعروف بابن النقاش فراكرفته بود و نيز در صنعت نجارى بغايت ماهر بود و براى استاد خود ( ابن النقاش ) آلات و ادوات زيادى براى اعمال هندسى ساخته بود اواخر حال صيت تدربش در بلاد و امصار بلند گرديد و امر طبابت و حفظ صحت ( ملك ناصر صلاح الدّين يوسف بن ايوب ) بوى مفوّض گشت بعد از مدّتى از خدمت استعفا نموده و در شهر دمشق توطن گزيد و هم در آن ملك عمرش بپايان رسيد سال وفاتش را ضبط نكرده‌اند * 2 بياس - Bias از حكماى يونان قديم و پانصد و هفتاد سال ( 570 ) قبل از ميلاد متولد شده و اين حكيم معاصر با ( كيخسرو ) پادشاه مشهور ايران بوده و در آن اوقات شهرى كه حكيم مزبور در آنجا متوطن بود از جانب لشگر كيخسرو مفتوح گشت اهالى آن ملك فرار برقرار اختيار كرده و نفايسى كه داشتند از ترس نهب و غارت همراه خود مىبردند حكيم نيز كه از جملهء فراريان بود چيزى از نقود و نفايس با خود حمل نكرد چون سبب پرسيدند در پاسخ فرمود نفايس و نقود من با خودم همراه است اشاره باينكه ملكه علم و حكمت كه از نقود دنيوى اشرف و برتر است از من هيج‌وقت منتزع نخواهد بود تاريخ وفاتش بدست نيامد * بيدپا الفيلسوف الهندى موافق نوشتهء اكثر مورخين اين حكيم از فلاسفهء قديم هندوستان و در زمان ( دايشلم ) پادشاه آن مملكت از حكماى معروف و دانشمندان مشهور آن ديار بوده و چنانچه در ترجمهء ( برزويه ) طبيب گذشت ( بيدپا ) همان حكيم است كه اصل كتاب كليله و دمنه را تلفيق و ترتيب داده مؤلف كتاب كشف الظنون نويسد هنكامى كه بيدپا كتاب كليله را تأليف و بحضور ( دايشلم ) پادشاه هند تقديم نمود مورد الطاف بىنهايت گرديد و سلطان مزبور در مقابل اين خدمت تاجى از زر خالص