عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

215

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

مخروطى مىدانست و آفتاب را كرهء آتش مشتعل مىپنداشت كه هر صباح افروخته شده و هر شام خاموش گردد در سال ( 536 ) قبل از ميلاد وفات كرد و كتابى موسوم به ( طبيعت اشيأ ) كه بالفعل چند جزوى از آن كتاب در ممالك اروپا باقى است از آثار آن حكيم است * اكسنوفون Xenophon از حكماى يونان است چهار صد و چهل و پنج سال ( 445 ) قبل از ميلاد متولد شده در سن شانزده خدمت و ملازمت سقراط حكيم را اختيار كرد پس از مدتى كه تكميل حكمت نمود به خدمت عسكريه داخل گرديد و بعد از صد سال عمر بتاريخ سيصد و چهل و پنج سال ( 345 ) قبل از ميلاد « 8 » جهان را بدرود كرد * چهار قسم كتب و آثار از آن حكيم خردمند يادكار مانده اوّل آثار تاريخى او است كه از جملهء آنها سه كتاب ذيل است ( كتاب عودت ) كه مشتمل است بر وقايع عودت عساكر يونان از حدود ايران ( تربيت كيخسرو ) ( تاريخ يونان ) دويم آثار سياسيّه كه از آن جمله است جمهوريت ( اسپارته ) و ( آتنه ) سيّم آثار عسكريه كه مشتمل بر سه اثر است چهارم آثار فلسفيّه كه عبارت‌اند از اثر مسمى به ( ضيافت حكما ) ( وظايف حاكم بلد ) ( كتاب مكالماتى كه ما بين سقراط حكيم با خود او واقع شده ) ( كتاب احتجاج سقراط ) تمام اين كتب باكثر السنهء اروپا مترجم و متون آنها چندين مرتبه منطبع گرديده و از تأليفات آن حكيم كتاب مسمى بتربيت كيخسرو را ( احمد مدحت افندى ) كه از مشاهير ادباى دولت عثمانى است بلسان تركى ترجمه نموده * اكسنوقرات Xenocrate از حكماى يونان است چهار صد و شش سال ( 406 ) قبل از ميلاد متولد و رياست مدرسهء ( آقاديمياى ) شهر ( آتنه ) با او بوده براى متحد نمودن فلسفهء افلاطونى با فلسفهء فيثاغورى جدّ تمام داشت در حسن اخلاق و انصاف و قناعت بيانات حكيمانه داشته

--> ( 8 ) تاريخ تولد و وفات حكيم مزبور موافق نوشتهء قاموس الاعلام مسطور گرديده ولى بنا بنوشتهء لاروس تولد اكسنوفون ما بين ( 430 ) و ( 425 ) و وفاتش در سال سيصد و پنجاه و دو ( 352 ) قبل از ميلاد اتفاق افتاده بنابراين سنين عمر حكيم ما بين ( 73 ) و ( 78 ) خواهد بود ( نصر اللّه ) ابن المؤلف