داخلى ( ا ) مساوى است با حجم ( ب ) پس معيّن شد كه از وزن ( ب ) بعد از فرو رفتن در آب معادل وزن آب مساوى الحجم خودش كم شده * اين قانون طبيعى را كه در تمام مايعات بدون تخلف سارى و جارى است ناموس ارشميدس نام نهاده‌اند و ترازوى موصوف بصفات مسطوره را ترازوى ارشميدس كويند و حكماى طبيعى قانون ارشميدس را در مواضع عديده از مباحث فيزيكى مثل تعيين وزن مخصوص اجسام و تعيين مقادير اجزاى اجسام مركبه و غير اينها استعمال مىنمايند * تعيين وزن مخصوص اجسام بقانون ارشميدس - بدانكه وزن مخصوص هر جسمى عبارت است از حاصل نسبت و مقايسهء وزن آن جسم با وزن مساوى الحجم خودش از آب يعنى دانستن اينكه آن جسم در حجم واحد چند مرتبه سنكين‌تر و يا سبكتر از آب است براى تعيين اين مسئله مىبايست تمام اجسام را به شكل هندسى مخصوصى مثلا مكعب بتراشيم ثانيا به عمل قالب‌گيرى به همان شكل و حجم ظرفى بسازيم كه فضاى داخلى آن ظرف به قدر حجم اجسام مزبوره باشد اوّل جسمى را كه مقصود تعيين وزن مخصوص او است كشيده سپس وزن آبى كه ظرف مزبور را ممتلى نمايد معيّن كرده بالاخره وزن جسم را به وزن همان آب قسمت نماييم خارج قسمت عبارت است از وزن مخصوص همان جسم اين تفصيلات اكر محال نباشد خيلى اشكال دارد ولى تعيين وزن مخصوص بقانون ارشميدس خيلى سهل و آسان است مثلا مىخواهيم وزن مخصوص مرمر را بقانون مزبور تعيين نمائيم قطعهء مرمرى بهر شكل و هر حجم باشد اختيار كرده و آن را در تحت كفهء ترازوى ارشميدس مىآويزيم و در كفهء ديگر آن‌قدر سنك وزنهء نشاندار قرار مىدهيم كه تعادل حاصل شود فرض مىكنيم كه تعادل با يك‌صد و چهل مثقال به عمل آمد بعد از آن قطعهء مرمر آويخته از تحت كفه را بظرف مملوّ از آب فرو مىبريم موافق ناموس ارشميدس تعادل بهم‌خورده كفهء طرف مرمر بالا مىرود بجهة برقرار كردن حالت تعادل بكفهء طرف مرمر سنك وزنه مىگذاريم با وزنهء پنجاه مثقالى تعادل دوباره حاصل شود معيّن است كه اين پنجاه مثقال وزن آب مساوى الحجم با مرمر است پس بواسطهء اين عمل سهل وزن قطعهء مرمر و وزن