عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

181

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

فضايل بتخصيص صناعت طب علما و عملا حذاقتى كامل و مهارتى تمام داشته و نژاد آن طبيب اريب از طرف پدر بشيخ زهد گيلانى و از جانب مادر بحكيم مؤمن تنكابنى مؤلف كتاب تحفة المؤمنين مىرسد اولاد آن حكيم ميرزا حبيب اللّه مجد الاطباء و ميرزا نصر اللّه خان شمس الاطباء از معاصرين و از معارف اطباى دار الخلافهء طهران مىباشند كتاب ( مطلب السؤال ) و ( رسالهء اسهاليّه ) و ترجمهء ( كتاب برؤ الساعه ) محمد بن زكرياى رازى از تأليفات ميرزا احمد مزبور است سال وفاتش به نظر نرسيد * 2 1 ميرزا احمد طبيب مشهدى اصلا از اهالى مشهد خراسان بوده ولى در سبزوار توطن داشت در فنون طبيّه و معالجات امراض يد بيضا مىنموده وفاتش در سنه يكهزار و دويست و پنجاه و چهار ( 1254 ) هجرى اتفاق افتاد * 2 1 ادوارژنر Edouard - jenner مخترع آبلهء كاوى است اگرچه اصل آن طبيب لبيب از انكليس است ولى بجهة خدمتى كه از وى بر عموم بنى نوع بشر بظهور رسيده نام نامى او در تمام ملل الى انقراض دهر بلند گرديده پيش از آنكه از اختراع عجيب آن طبيب اريب سخن گوئيم لازم است مختصرى از آبلهء حقيقى و آبلهء كاوى نوشته سپس ببيان خدمتى كه از آن حكيم بزرك بعالم انسانيّت ظاهر شده بپردازيم * دكتر شليمر فلمنكى در كتاب امراض جلديهء خود گويد ( مرض آبله را از جميع امراض ردائت بيشتر است بدليل اينكه قبل از شيوع كوبيدن آبلهء كاوى از هزار نفر پيش از يك نفر از اين مرض معاف نبود و شش يك از نوع انسان در اوّل عمر با مرض آبله هلاك مىشدند و ده يك از باقى ماندكان در تمام عمر مبتلا بعلّت عمده كه نتيجهء آبله بود مىبودند و نيز قبل از پديد شدن آبلهء كاوى قرار بود كه آبلهء انسان را از شخصى به شخص ديگر بكوبند و تقريبا از اين عمل از صد نفر يك نفر هلاك مىشد و اين قاعده از سنه ( 1713 ) مسيحى مطابق ( 1125 ) هجرى معمول شده بود ولى اهل علم دانند كه تمام مخاطراتى كه در درآوردن آبله متصور است در اين عمل هم از وقوع آنها ايمن نتوان بود نيز دكتر شليمر مزبور گويد كه بعضى اوقات در ميان گلّهء كاو اتفاق افتد كه بثورات صغيره در پستان كاو بروز نمايد