عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
176
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
1 احمد بن الطبيب السرخسى الطبيب هو ابو العباس احمد بن محمد بن مروان السرخسى * از اطباى مائه سيّم هجرى و در دربار المعتضد باللّه عباسى صاحب قدر منيع و مقام رفيع بوده علاوه بر طبابت بشرف منادمت اختصاص داشته چنانچه خليفه در امور ملكى و مصالح دولتى با آن حكيم مشاورت مىنمود آخر الامر بجهة افشاى سرى از اسرار دولت از مقر خلافت بقتل آن حكيم فرمان رفت و در سنه ست و ثمانين و مأتين آن طبيب اديب را بقتل رسانيدند مؤلفات زياد در علوم متنوّعه دارد كه اسم بعضى از آنها را بجهة مزيد بصيرت ذيلا مىنكاريم * ( اختصار كتاب ايساغوجى لفرفوريوس ) ( كتاب نزهة النفوس ) ( كتاب اللّهو و الملاهى و نزهة المفكر الساهى ) فى الغنا و المغنين و المنادمه و المجاله و در اين كتاب نويسد كه اين مجموعه را در سن شصت و يك تأليف نمودهام ( كتاب المدخل الى صناعة النجوم ) ( كتاب الموسيقى الكبير ) ( كتاب الموسيقى الصغير ) ( كتاب المسالك و الممالك ) ( كتاب الارثماطيقى ) فى الاعداد و الجبر و المقابله ( كتاب المدخل الى صناعة الطب ) ( كتاب فضايل بغداد ) ( كتاب الطبيخ ) و اين كتاب را براى معتضد خليفه تأليف نموده ( كتاب زاد المسافر و خدمة الملوك ) ( مقاله در امراض بهق و نمش و كلف ) ( كتاب در ماهيّة نوم و رؤيا ) ( كتاب در ردّ جالينوس ) ( رساله در خضابات مسوّدهء شعر ) * 2 1 احمد بن كمال الطبيب از اطباى مائه دهم هجريه است * مؤلف كتاب شقايق النعمانيّه فى علماء الدّولة العثمانيّة وى را جزو اطباى عصر سلطان سليمان خان ابن سلطان سليم خان نكاشته آن طبيب لبيب معاصر است با ملا سنان رئيس الاطباء كه ترجمهاش بيايد ان شاء اللّه و طبيب دار الشفاى ( ادرنه ) بوده است از جملهء مؤلفات او ترجمهء كتاب موجز القانون است كه به زبان تركى نكاشته * تاريخ وفات او به نظر نرسيده ولى سلطان سليمان خان كه حكيم مزبور در عصر او زندكانى نموده دهم سلطان از سلاطين آل عثمان در سنه نهصد هجرى متولد و در نهصد و بيست و شش بتخت سلطنت جلوس و در نهصد و هفتاد و چهار ( 974 ) بعد از چهل و هشت سال سلطنت وداع جهان نموده 2