عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

142

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

دولتى پطرزبورغ پايتخت روسيه موجود است اسم اين رساله ( فاتحة ابواب لمدرسه فى اصول حساب الهندسه ) مىباشد و يك نفر از دانشمندان اين عصر آن رساله را ديده و بعضى از مطالب سادهء آن را در يكى از مؤلفات خود مندرج نموده است و ما يك فقره از آنها را ذكر مىكنيم فرمايد ( اعداد لا يتناهى محدود و محصور ضور ارقام تسعه است و براى دانستن صحت اعمال حساب عدد ( 9 ) ميزان است ارقام نه‌اند نه رقم را كه به ترتيب نوشتيم ( 987654321 ) جمع تمام آنها ( چهل و پنج ) و پنج بار ( 9 ) است و بعد از اسقاط رقم نه هشت رقم باقى را چون دوتا دوتا از طرفين جمع نمائيم حواصل جمع آنها بالتمام ( 9 ) اند يك با هشت ( 9 ) دو با هفت ( 9 ) سه با شش ( 9 ) چهار با پنج ( 9 ) و اگر دوتادوتا از طرفين تركيب شوند هشتاد و يك ( 9 ) بار ( 9 ) هفتاد و دو هشت بار ( 9 ) شصت و سه هفت بار ( 9 ) پنجاه و چهار شش بار ( 9 ) و اكر معكوسا تركيب نمائيم هيجده دوبار ( 9 ) بيست و هفت سه بار ( 9 ) سى و شش چهار بار ( 9 ) چهل و پنج پنج بار ( 9 ) ( انتهى ) و بنا بنوشتهء قاموس الاعلام چهار كتاب از كتب معروفهء ابن سينا كه عبارت‌اند از كتاب ( شفا ) و ( نجات ) و ( اشارات ) و ( قانون ) باكثر السنهء اروپا مترجم و چندين بار در آن ممالك بطبع رسيده و مخصوصا در قرون وسطى نواميس فلسفيّه و معالجات طبيّهء ابن سينا در تمام فرنك انتشار داشته چنانچه در عهد لوى يازدهم انجمن طبى در شهر پاريس برپا شده و كتب ابن سينا را ترجمه بلاتينى نموده و بشاگردان مدارس فرانسه تعليم مىكردند و حكماى آن ممالك در كتب خودشان اسم اين فيلسوف بزرك را بتحريف كلمهء ( ابن سينا ) ( آويسن - ( Avicenne ضبط كرده‌اند ( و من جملة اشعاره ) ( هذب النفس بالعلوم لترقى ) * ( و ذر الكل فهى للكل بيت ) ( انما النفس كالزجاجة و العلم ) * ( سراج و حكمة المرء زيت ) ( فاذا اشرقت فانك حسى ) * ( فاذا اظلمت فانك ميت ) ( و نيز فرمايد )